(83 ) 



5. Quinam sint hujus legitimationis cflectus : donationum revocalio : jus pri- 



mogeniturae. 



i. Florenle Romanorum Republica, Senalus , sub initium Imperil, Princeps, 

 aliquando rigore legum laxabat vel parenles qui liberos extra justas nuptias 

 procreaverant , vel ipsos liberos ex injustis nuptiis, imo ex incestis natos (i) : 

 sod id ex communi jure emergebat j nondum enim proditus erat modus or 

 dinarius , quo illegitimi liberi statu legilimorum inveslirentur. 



Constautiuus Imperator raodum princeps invenit , quo nalurales , hoc rst , 

 ex concubina uali, non alii, legitimari possent; scilicet, quucn is qui legilimam 

 habuit concubinam , camdem poslea justis nuptiis sibi adjunxerit : hoc pacto na- 

 turales ex ea filii legilimi facti sunt (a). Sic enim Imperator, Christiana virtute 

 jam imbutus, castitali morum favere, debililare concubinHtum atque extirpare, 

 civesque ad justas nuptias allicere conatus est : qnippe tali modo poterant 

 omnes concubinatum vertere in verum matrimonium , liberos in concubinatu 

 susceptos elficere legitimos suosqne beredes , caeteraque consequi justarum nup- 

 tiarum beneficia. 



Quo ipse ccrtius ad eum finem pervenire posset , patres probibuit ne liberos 

 nalumles ad sua libita heredes instituerent , nisi ita legilimalos (3); et iis tan- 

 turn liberis prospexit , qui ante suam de hacce legitimalione constitutionem 

 nati fuerant. Nam si parentibus concubioariis perpeluum filios legitimandi 

 modum condonavisset , quod concubinatui tollendo prodesse volebat , hoc 

 viam pot ins fecisset ipsum propagandi; etenim cives concubinis indulgere sub 

 hoc praesidio secure perrexissent , donee ere sua visum fuisset Imperatoris bene- 

 licio frui. Nee quis miretnr , si Constantinus , summa rerum potitus , concubi- 

 natum recta lege non abrogaverit j uam prudens legislator , non nisi sensim et 

 obliqua via , sngacique institutorum concenlu , ea mala delere sperat quae ma- 

 jorum iisti ac lege probata , slant delixa radicibus altissimis. 



(i) Liv. lib. 38. cap. 36. L. 5j. $. i. D. dc rit. nupt. 



(a) L. 5. C. dc natur. liber. t ^ ,, 



(3) L. i. Cod. Thcod. de natur. liber. 



II. 



