(83) 



utrum divina huraanave manus scalpellum vel penicillum direxerint , non docet 

 Shaftesbury} quod summum tamen erat. 



Porro Clar. Herder pulchrum defmit id quod nos forma sua super ea quas 

 uiiTc ihcoretica sunt ct ea qua; sola utilitatc placent , elevat , efficitquc ut volitp- 

 tatcm , ad nostra commoda non spectantem (non intercssatam , si liceret) intui- 

 tion? illius quod divinum sit, rei specialis contemplatione habita perfruamur. 

 Fatcmur equidem hac in descriptione plurima esse quae probari possint , quaeque 

 ad genuinam piilcliritudinis iiolionem proximie accedant. Ut euim iucorrupte 

 intr-reque de pulchris in specie et in universum de rebus quae gustum spectant, 

 jiulicium iustituatur , nullo vel minimo quidera incitamento judicium hoc extor- 

 queatur necessum est ; idque de pulchritudine pra-primis vere praedicatur , quae 

 in se plarendi causas coutinet. At hanc praecipuam puchritudinis notam qui 

 compcrtam habuit Herder, aliara summi momenli neglexit , speciem (ide'al) 

 nimirum perfectissimam quam ubi formas inter delexerit ratio , sincera voluptate 

 politur, quod ratio actionis suae modutii in materia quasi excisura adinvenit. Et 

 quidem in lino specie (ide'al) summe perfecta pulchritudo , quemadmodum 

 iutinilo sublime . nititur. 



Kant de pbilosophia pulcbri quam maxima merita sunt , ita quidem . ut 

 philosophorum recentiorum primus babendus sit, qui hanc materiam secundum 

 principia vere philosophica tractaverit. Cum Kant latere non posset pulchri- 

 tudinem in judicio ultimam rationem habere debere, primo sibi quaerendum 

 puiiivit, quaanam ratio sit judicii de pulchro ? ad hanc qua-stionem respondenti 

 compertum erat , de pulchro judicantem conceptus non sequi , neque judicium 

 dc pulchro natura sua practicum esse. Ad aliam igitur praestantissimi vir ingenii 

 dijudicundi rationem confugiebat , puta ad illam , quam aestheticam dicimus , 

 qua res nobis objecta ex sua ad sensum vel voluptatis vel taedii relatione dijudi- 

 catur. Quibus positis sensus voluptatis atque taedii accuratius erat difmiendus : 

 quae sensum voluptatis in nobis movent, non semper eadem ex ratione nobis 

 placeut. Alia nimirum nobis placent quia sensum motu levi movent et quia nostra 

 interest , ut in ea conditione permaneamus , in qua vi motus lenis versamur . 

 ita ut commodi no^tri causa corum quae nos motu leni movent, continuum 



1 1. 



