divisi, ad pauciores civcs transierant (i). Eoruon vero nu menus adeo usque de- 

 crcverat ut non ita multo post sub Agide rege non nisi centum fbrtasse esscnt , 

 < ji ii agrum et sortem tenercnt (a). Haec rerum conditio ad usque Agidem perstitit , 

 quo duce earum immutatio fieri coepta est (3). 



His autem in universum indicatis, quomodo Lacedaemoniorum civitas in 

 in.il.iiii hanc partem sit iramutata jam nunc dicere conabor. 



Cum Lacedaemoniorum civitati hoc unum esset prospectum , ut adversus vim 

 externam quamvis maguam se tueretur (4) } ipse rerum gereudarum ordo, et 

 regum libido arma efferendi , a propulsanda vi ad vim inferendam vocare ali- 

 quando debebat. Et primum quidem dominari aliis moxque affectare Graeciae 

 priucipatum illi coepere. Tune omnis legum ct iustitutorum vis et natura turbari 

 cirpit ac lolli, quippe in quibus non inudo ad simile consilium nihil esset pro- 

 visum , verum eliam ea constitute ac more usuque in vitam inducta , quaa novis 

 consiliis prorsus repugnarent. fiellis enim externis disciplinam publicam priva 

 tamque , qua una Spartana rcspubiica nitebatur , nccesse fuit infringi ; ex praeda 

 auniin et cum auro avaritiam inlerri , aliorum opes crescere , aliorum imminui , 

 adeoque fortunarum acqualitatem cumque ea libcrtatem tolli; multa alia arcessi 

 mala , quibus respublica quomodo occurreret non habebat (5). 



Verum base serius evenere 5 videamus de antiquioribus. In his fbere bella cum 

 Mcsseniis per multas states , parlim in cursalionibus , partim expeditione debellata , 

 douec Spartanorum res superior facta est. Adempti sunt victis agri , el inter cives 

 divisi} unde sorte Spartanorum insigniter aucta, ita ut ex Peloponnesi partibus 

 quinis duas ipsi tenerent (6) , esse viam partefactam opibus LacedaDmoniorum , 

 ad quas aliquando pervenere , dubitare non licet. Bella quoque cum Argivis et 



(i) Aiivif ilf cA/yoff <?*i <i %f*- Aristot. 1. I. 

 (a) Plutarch, vit. Agid. et Clcom. iuit. 



(3) Idem. 1. I. 



(4) Polyb. VI, 46. 



(5) Hcyne, de Spartanor. rep. et imthntis eorum. II. p. a6 -- Poljb. VI, 46. Plutarch. 

 Tit. Agesil. p. 614. . Aristol. rep. II, g. extr. 



(6) Thucyd. I, 10. add. Plat, iu Alcibiad. p. 43. Bip. 



