temporis , quum Fredericus lienricus , ingenio habenas est laxaturus suo } ut 

 nerape heros magaanimus libera possit agere mente , impedimenta secundariac 

 potestatis sunt removenda. Antequam triumphanlem Fredericum Henricum per- 

 equemur } que fuerit liulavicae reipublicae couditio , morluo Mauritio , brevitcr 

 proloquar. 



Fuerat Mauritius . en subito gentis vertuntur mentes . quocumque Fredericum 

 arnica; sequuntur et justitia et victoria. Moerore depressum . tandem leviter caput 

 cMollit libertas. Ingenio Frederici opus erat , ut res adeo perturbatae explicarentur , 

 quid iion potest generosiu heros ! 



Mauritius in rempublicam belli exitiales concitaverat aestus, defecerant socii , 

 non jam rcsistendum , sed magnum semper incommodum , expugnandum erat. 

 In potestate hostium Palatinatus . propius ad Bataviae fines accedebant hostiles 

 exerdtus : Gallica matre natus . Gallicas genti gratior fratre Mauritio erat Fredericus. 

 Illo in<lti< mi,-, Ludovicus XIII mox lubenter nova sancivit foedera. Fredericus 

 extraneis fultns subsidiis . ut certior victoria Beret . pacem concordiamque inter- 

 nam restituendam esse existimavit : violenta Mauritii consilia magistratuum civi- 

 tatiiin concitaverant iras (a) ; solita recusabat stipendia poptflus , novi ducis 

 ( Stadhouderi ) ingenium attente observabat , ut quid sperandum vel timendum 

 esset discerneret. Disputationum theologicarum nondum extincti ignes , harum 

 aspcritas Frederico nota. Animi et omnium commoda erant beuevolentia con- 

 cilianda , minime ideo conatus efficere debuit Fredericus , suae tantummodo indoli 

 indulsit^ dementia haec dulcis Titi 6t Marci Aurelii virtus, ctiam cara erat Frederico. 

 Summas impcrii vires in amore subjectortim repositas esse sciebat : primo paulatim 

 civitatum magistratus restituit, hi nonnihil suae in libellos severitatis (fr) remise- 

 runt. Detentorum Fredericus religiosae causa opinionis catenas effregit, exules 

 revocavit^ tanta benevolentia , Remonstrantium amorem sibi conciliavit , 'eorum- 

 que adversarii principis exemplo mitiores fiebant. 



Ad onus incoepti belli sustinendum pecunia ingens era,t consumenda , com- 



(a) Conf. Aiizema torn, i , p. ij '"'' 

 (6) Couf. Ailzema lorn. p. 5i5 et ti'n. 



33. 



