( 554) 



repetendum donum munusve datum, conditione sc. ex lege Cincia (i). Jam ex 

 lege Julia repetundarum publicam in eos accusationem instituere possent (a) i 

 ita ut quadruplum reciperent. Sed ne haec poena diu satis efficax fuit , ita ut 

 non lantum subsequentibus imperatoribus , rursus contemtu lex fuerit oppressa 

 verum , et Claudius imperator , farther etiam reluctante seaatu , cedere aliqua- 

 terius patronorum causarum studiis et avaritias necesse habuerit , ita ut ad summam 

 decem millium sestertiorum capere permitteret , ultra quam qui acciperent lege 

 Julia, repetundarum tenerentur (3). Sub Nerone deinde senatu consulto retro- 

 ductum legimus , legis Cincias vim ac potestatem , quod tamen mox idem abrogavit} 

 rursus Nero statuens, ut litigatores pro patrocinio certam justamque mercedem 

 darent , si credamus Suetonio (4) : de eo magis constat Trajanum edictum Claudii 

 de novo confirmasse , uti auctor est Plinius (5) , auctum insuper eatenus , ut me- 

 ritum honorarium dare illis non prius concederet , quam lis esset fmita , et 

 postea demum permitteret pecuniam duntaxat decem millium sestertiorum dare. 

 Nondum igitur eo tempore debiti jure illud causarum patronos exigere potuisse , 

 satis inde manifestum. Res vero tarn saepe mulata , nee ita perpetuo semper 

 eadem mansit, tempore enim Elagabali et Alexandri Severi dare ante causam 

 oratam, vel cavere aut promittere causae palrono non amplius fuisse, aut illi- 

 citum aut insolitum constat (6). E contra , maximum quod excedere fas non 



(i) Cuj. in parat. F. D. , de condict. et ex lege et F. abrothus, iu Euarr. ad ej. Cuj. par. 

 c. D. tit. 



(a) Hanc enim poenam quadrupli desumpsit Augustus, ex ipsa lege Julia repetundarum cujus 

 pcenam olim quo<jue quadruplum fuisse constat ex 1. 18, ult. C. ad 1. Jul. rep , ubi poenam 

 illam reducunt imperalores mutatam , 1. 7, . til. , D. , ibid. , cf. Brumm. , 1. 1. c. 3 , in f. ad- 

 dalur quod ex Tacili loco libro XI , c. 5 , verbis K talia dicente console designate , consentientibus 

 aliis parabatur sentenlia qua lege Julia rep. tenerentur satis constat ; jam ante Claudii edictum 

 poenam 1. Juliaj in causarum patronos mercedem accipientes fuisse statutam. 



(3) Fac. ann. , XI, 5. 



(4) Vita Neronis , c. 17. 



(5) Ep. V, ai . 



(6) L. i , ^. 10 , sqq. D. , de extraord. cognit, 1. 35, . i , D. , loc. cond. et I. ul. c. de cond. 

 ob causam dat. 



