Si quis autem semel ultra legitimam summam aliquem ex stipulatione donationis 

 causa facta convenerat, sane remotus exceptione ex lege , deiniterum petere ad- 

 versarium , ut saltern ad legitimum usque modum solveret, nequibat , incidebat 

 enim petitor haud dubie in poenam pluris petitionis quae antiquitus erat ipsa causae 

 amissio (i). 



Erat autem base exceptio civilis , ut pole ex lege Cincia oriunda peremtoria , 

 adeoque semper agenti obstabat, et rem de qua agebatur perimebat (2) realis 

 sive heredibus quoque et fide jussoribus competens (3). 



At pone jam casum , quo donatarius non vi, sed ex ipsius donantis voluntate 

 est in possessione rei donatae , ut adeo exceptio donatori prodesse amplius nequeat. 

 An jure illam irrevocabilli retinebit ? Et hie quidem duo casus sunt distinguendi. 



Prior casus est, si qui contra legem Cinciam obligatus, adeoque contra petentem 

 tutus semper exceptione perpetua , ultro per errorem solvent , id quod stipulanti 

 promisit. Utetur ille ad repetendum solutum conditione in debiti : quae sc. ut 

 competat, non necesse est, ut plane non debealur, sed sufficitmodo per aliquam 

 exceptionem perpetuam peti non possit , licet civiiiter debeatur , argumento , /. 4<>. , 

 Z>., de cond. indeb.^ et Ulpiani infr. P^at.^pag. SQ in, , qui diserte ipsum hoc 

 legis Cinciae exemplum addit , cum dicat : unde si quis contra legem Cinciam 

 obligatus non excepto solvent, debuitdici repetere cum posse. Add.^ L 21., 

 . i., D., de don.^ unde simul constat, et condictionem hanc in debiti tantummodo 

 in quantum legis modum excedebat donatio, competiisse (4) condictio autem 



(1) . 33., sqq. , I. de action. 



(2) . 3., I. de except. 



(3) Fr. Vat. , p. 5g. , in. 1. 24. , D. , de don. 



(4) Minus recte ut vidctur, ex 1. 21,, . I. , de don. I., concludere videntur Schulting ad Ulp., 

 fr. 1. i., n 7., et Cluck comment. I., . 4-j P- 5a. , actione rescissoria revocari soli tarn esse, 

 immodicam donationem etenim datarn fuisse, hoc casu saliem , condictionem in debiti, satis ex 

 1. Ulp. , I. in fr. Vat., p. 5g. , et ipsis verbis 1. 1. 21. , . I. in f. constat. Nee igitur quoque ibi 

 actione rescissotia adversus donatarium, verum adversus debitorem ad rescindendam promissionem 

 ab ipso faclam , ad modum usque legitimum , ut is post hac iti reliquum tantummodo donatario 

 maneat obligatus. 



