( 620 ) 



restitute in integrum (i) condictio ex lege ad supplementum quartae ; quam 

 dedit imperator Constantius (2) , quum , licet non Integra portio legitima , ali- 

 quid tamen superesset et quod deerat arbitratu boni viri suppleri testamento 

 defunctus cavisset , diserte ei hoc casu querelam inofficiosae donationis exclu- 

 dens (3). Quam Constantii constitutionem , amplicavit quoque deinde Justi- 

 nianus (4) , qui sanxit ut condictione ilia semper ageretur, sive verba ilia in 

 testamento adjecta essent , sive non adjecta , modo aliquid quocumque titulo 

 esset relictum ; qua2 quidem lex licet proprie agat de querela inofficiosi testa- 

 menti ad similem tamen ei querelara inofficiosas douationis etiam trahenda 

 videtur (5) uti in casteris quoque haec querela cum querela inofficiosi testa- 

 menti pari fere passu procedit (6). 



Aucta autem et mutata a Justiniano portionis legitimae quantitate pro numero 

 liberorum , ita ut si quatuor essent , vel pauciores legitima contineretur triente , 

 si vero quinque vel plures, semisse seu dimidia parte portionis ab intesto de- 

 bits (7) eadem hoec querela ob mortis quoque causa donationes competere 

 videtur , in quibus jure antique cessabat , propterea quod aliud remedium , 

 ad consequendam portionem legitimam aderat in lege Falcidia , cujus si quarta 

 minuebantur mortis causa donationes , si dodrantem hereditatis excederent pariter 

 ac legata (8). 



(1) L. 4 , C., de inoff. don. Fr. Vat., p. 65, pi. i5. 



(2) L. 4 , C. , Th. , de inoff. test. 



(3) Conf. Goth., ad., 1-4,1. et 1. un. , C. , Th., de inoft'. don, 



(4) L. 3o, C. , de inoff. test. 



(5) Argumento , 1. ul. , C. , de inoff. don. L. on. , C. , Th. , ibid. , ad quam vide J. Goth., 

 adde Nov. 92 , c. i . 



(6) L. ul. , C. , J. , I. un. , C. , Th. , laud. 



(7) Nov. 18, c. i. 



(8) L a, C. , de ra. c. don., 1. 5 , c. ad.,1. Falc. , 1. I, i5, D., quod legal, cf. Voet., ad 

 Tit. , D. , de donat. , . 40. 



