(644) 



tavit aliquatenus Constantinus itnperator (i), qui sanxit, ut donatio in uxorem 

 ante reatum collata a marito deinde ex poena mortuo , vel ex poenae qualitate 

 in servilutem redacto, firma esset, ac illibata , ne alieni scilicet criminis infor- 

 tunio adstringeretur uxor $ siu autem aqua ei et igne interdictum foret , aut de- 

 portationem subiisset , donationes adhuc inpendenti manerent ad supremum usque 

 donatoris diem , libero interim revocandi arbitrio usque gaudentis. Servitute 

 autem poenae deinde a Justiniano sublata , nee dissoluta ea amplius matrimonio 

 donatio exinde in suspense mansisse videtur usque ad mortem , eflam si donator 

 in metalla aut ad bestias damnatus esset (2). 



Deinde autem senatus consultum atifas esse eum quidem qui donavit poenitere j 

 unde aliud hujus confirm atiouis requisitum sponte patescit , ne scilicet dona- 

 torem ante mortem poenituerit. Spectanda autem poenitentia suprema , sive ultima: 

 ambulatoria enim hominum voluntas esse solet ad vitae supremum exitum (3) : 

 nisi tamen evidenter ipsum poenituerit donatorem , heres eripere dein nequit 5 

 in quo ipso vis senatus consulti cernitur , ita ut in dubio quoque proclivior 

 judex esse debeat ad comprobandam donationem (4). De poenitentia vero do- 

 natoris constare potest tain ex expressis ejus verbis quam rebus et factis , quae 

 cum animo donandi consistere vix posse videntur, veluti si res donatas pignori 

 obligaverit , neque alia appareat ejus voluntas (5) mutavit tamen illud Justi- 

 nianus (6) , nee voluntariam oppignorationetn praesumtionem amplius mutatae 

 voluntatis inducere voluit. Aliud preeterea exemplum est si matrimonium mala 

 gratia dissolutum fuerit nee intervenerit reconciliatio (7) , aut fribusculum quale 

 est , cum eo animo separantur conjuges , ul rursus ad se invicem revertantur (8) , 



(1) L. 24, Cod. , h. t. 



(2) Vid. , Nov. , 22 , C. , 8. 



(3) Vid. 1. 3a, . 3, D., h. t. 



(4) L. 3a , . 2 et 4 , D. , h. t. 



(5) L. 3a, . 5, D. , et 1. 12, Cod., h. t. 



(6) Nov. 162 , c, i. 



(7) L. 32, . 10, D., 1. 5 et 1. 8, Cod., h. t. 



(8) Isidorus, I. 9, c. 8. 



