(85) 



liserere vellemns ; attamcn diversae c6nsuctudinum dispositioncs di- 

 vortii (tit male dicunt) , id cst Separationis a thoro ctmcnsa formulae 

 atque eftectns statuunt ; ita ut praecipua breviter iuquirerc nobis 

 liccat : Jurisdlctlo quoque indagationis non indigna vidctur , sic- 

 que facilins ad hodiernain in Belgii regno \igcnlem Icgislatiouem 

 progreJiemur , et incrcdibilem mutationcm in palrid noslra quoad 

 divertendi -veniam effcctam , producemus. 



XL. Per plura saecula , jam condita quidein rcligione Ca- 

 tbolica , nulla scripla extabat lex ; Evangelii praceplis moribusque 

 conficiebantur Judicia ; nam probabilitcr nullse ante deciraum 

 sex turn srecnlum consuetudines in scripto collatae rcperiuntur , 

 vel saltern nnllse Principum sanctioiiem obtinuerant. Primae anno 

 i533 redactse ridentur ; et prima omnium Flandricarum Consuetu- 

 dinum, quae Principis decreto confirmatse fuerunt , venit Consue- 

 tudo Castellanepe Iprensis, nempe 18 junii , anni i535 ; postea i5 

 inaitis i558,confirmata est Consuetudo Contracensium (8). Reliqua? 

 fore omnes eodem soeculo scriptee atque sancitce mveniuntur ; ita 

 ut sseculo decinio septimo et octavo ubique jus scriptum exsti- 

 terit ; quanquam in casibus ambiguis leges romauje atque juriscon- 

 sultorum dccisioues in Judiciis observabantur (9). Paucis quasi his 

 prolcgomenis expositis , commune de conjugum scparationc }us 

 aggrcdimur. Neqtiaquam cunctae consuetudines formulas atque 

 eflectus Separationis a tboro et mensa complectuntur ; aliquse tan- 

 turn , veluti : Gend , rub. 20 , art. la ; Asscnede , rub. i3 , art. 3 ; 

 Douchaute , rub. 17 , art. 7). Nihilominus , ut causa? separations 

 statuerentur, Belgae jus ecclesiasticum custodire obligabaulur; et 

 dure solnmmodo exstabaut separandi rationes : adulterium , et se- 

 veritas mariti (10). Ob alias aliquando causas separatio concedeba- 

 tur , nempe hceresim , crimina capitalia etc.; religionis ingressum 



(8) Knoblaert, jus civile gand. Prolegoin. obs. 4.. Atque etiam, Meinoiic 

 cle M. De -Berg, note 56, fcoinonne en 1782.) 



(9) Zynieus , jus pontif. nov. lib. i , cap. 2, 11-12. 



(10) ran Espen, jus ecclcsiast. xiniv. part. 2, sect, i, tit. j5, cap. 3, s, 

 i5, ii, i5, 16. 



