(8 7 ) 



queeslio focdcris matrimonialis incident coram judice secular! : 

 quo casu jmlex sccularis supersedere tenebitur, et liunc arti- 

 culuiu ( tanquam spiritualem) ad judicciu ccclcsiosticum , per 

 eum infra anni spatium termiuandtim, remittere." Junta idem 

 concordatum , 3", a judice ecclesiastico aut secular! conjuges 

 alituenta petere possunt; de dote autcm nou cognoscit judex eccle- 

 siasticus , nisi per necessarian! consequential!! , ct quiun scpuratio 

 lil proptcr adulterium : de bonorum cessione nunquam statuit , nisi 

 ex prorogatione partium, non aulcni procuratorum (19). Ne cou- 

 juges sa-pius ob causas frivolas , inquit Van Espen (20) , et cum 

 publico scandalo facdus matrimoniale solvant, nequaquam pro- 

 pria auctoritato unus conjugum ab altero divertere , praecipue 

 quoad habitationem potest; Sed a judice similis separatio pro- 

 banda est atque decernenda." 



Separatio a judice conQrmata, nunquam tamen in rem judica- 

 taiu transiit ; sed judcx, ut ait Zjpaeus (21), ex officio stepius 

 monere conjuges teuetur, ut sibi concilientur; neque unquaiu 

 hie oflicium judicis cessat , ut nocentem ad meliorem frugem 

 et reconciliatiouem cum conjuge sua inducat." Quiuam vero 

 eQ'ectus erant scparationis , 1 quoad liberos ; a quoad bona f 

 quod spcctat liberos, nil a Consuetudinibus statuebalur, et juri 

 romano standum vidcbatur (22) ; Si paler causam diyorlii praes- 

 titcrit, apud matrem ad secundas nuptias non venientem liberi 

 nutriantur patris expensis; si vero contra, tune apud patrem 

 matris locupletis expensis; nisi pater minus idoneus sit." Qua 

 > tameu in re, ait Voet (23) , mullum arbitrio judicis tribuendum 

 est." Dixinuis iiiliil a Consuetudinibus decidi , una exstat ex- 

 ceptio, quoad impensas ; ncinpe in Haunouia (art. 5, chap. 121, 

 coutumes du Hainaut] statuitur quod: * Si les divorces avaient 



19 

 fao 



(21 



(aa 



(25 



Van Espen^ oper. et loco laud. a5, 26, 27. 



Id. ibid. 19. Deghewiet, part. 5, tit. i, 5, N" 5. 



Consult, canon., lib. 2 , decis. 3, 6. Van Espen, oper. et loco laud. 



L. unic. et auth. si pater, codicis, divortio facto, etc. 



Voet ad ff. lib. 25 , tit. 5 , 20. a Sande , decis. Frisia; , 1. a , tit. 8 , defin. i . 



