( '34 ) 



et toutes les idees d'honneur , de vertu } de justice , seraient rempla- 

 cdes par les laches et viles combinaisons de I'interet personnel , E T 

 PAR LES CALCULS DU VICE (7) . Si cives contractibus mores inqui- 

 nare impediuntur , a fortiori luxuriam nunquam legitimare , ut 

 ita dicam , legum-conditoribus licet. 



Adeo verum est optimis moribus perniciosas legum dispositio- 

 ues ssepissime averti ; ita ut primis Romae seeculis , non obslante 

 repudii facultate , virtus tuita sit uuptias , atque legislations nee 

 non religionis maculis occurrerit (8). 



Quid non eveniet , si leges favent moribus , si virtute eosdem 

 sustentare et augere conantur. Romani , tarn seepe bene conditse juris- 

 prudentiee scopum obliviscentes , per quasdam tamen constitutio- 

 nes vitio obsistere voluerunt (9). Et nos decimo uono seeculo , 

 germana philosophia superbi , meliorem instituliouem et doctri- 

 nam adferre gloriantes , nos Paganis vinceremur ! Quam seepe 

 magistratus inter quos Metellus , cives romanos ad ineundum 

 luatrimonium adhortabantur (10), ut flagitiosas coercereut libidi- 

 nes , quce pedentim iuvalescunt , quum nimis facile divortium in- 

 stituendo , liberorum institutionem et conjugii munera abdicare 

 licet. Ob eamdem rationem uuptias inter Patricios et Plebeos per- 

 mittere voluerunt Tribuni. 



LVI. Tertium nostrum punctum , repugnare divortium bene 

 conditse reipublicae , maxinic obstat , quin unquam nova Icgisla- 

 tione in Belgio sanciatur : imperia tam praesentia , quam diu di- 

 ruta comprobant natioues polygamia utentes semper debiliores 

 esse. Quee polygainiam simultaneam , id est uxorum multitudinem 

 habent, tyrannicae et coecse potestatis borrori submittuntur ; quse 

 adsuinunt polygamiam continuant, id est repudium aut divortium , 

 rerum turbationibus , morum licentia , socordid atque ignavia hue 



(7) Motifs du litre preliininaire clu Code civil, exposes par le citoyen Portalis. 



(8) Filangieri , science de la legisl. ; liv. 4 , part, i , chap. i. 



(9) Montesquieu, esp. des lois, liv. 19, chap. 20. - 21. 



(10) Histoire romaine par Rollin , liv. 28, i. - liv. 4, 2. 



