(9) 



Huic legum depravationi , ct ex c;\ nccessari6 cffluenti malo, 

 ut obviam iretur, una legislatio, unicum remedium. Haec sae- 

 piusin votis virorum solida" eruditionis famd illustrium fuit. Hi, 

 publics? rei commoda , privatis necessitudinibus potiora haben- 

 tes , omnibus sub eadem lege politick regni constituti incolis , 

 una et jura et officia tribuenda esse arbitrabantur , et nego- 

 tiis , transactionibus et dispositionibus , secundum communem 

 legem peractis , per totum regni territorium pares efFectus ad- 

 scribendos esse asserebant. 



Ast opus hoc, opus vere Herculeum! Et si quindecim ab 

 annis prudentium vota sunt exaudita, si unius legislationis 

 dono fruimur , id eventis riumquam renaturis tribuere fas est. 



Quidquid sit de causis , q-uibus hodiernam legislationem de- 

 bemus, fateamur necesse est, illam, quatenus pnesertim dejure 

 civili statuit, in systematis justissimi formam relatam, atque a 

 summi ingenii, accrrimi judicii, etmaximae doctrince viris con- 

 ceptam sic esse et proditam , ut in rara brevitate , nihil aptius 

 sit, nihil convenientius ; in dignitate rerum, nihil elegantius. 



Quot admirabiles , uniformi jurisprudentid duce , ex le- 

 gislatione unti dotes , quam constantia et quasi inexspectata 

 bono publico profluere commoda , annorum quindecim ex- 

 perientia docuit: quod si litium numerus, si judiciorutn an- 

 fractus adhuc aliquoties deplorandi sunt, id debiti exsolvendi 

 ex parte debitorum impotentice, creditorum cupidini, foren- 

 sium procuratorum et causidicorum quorumdam aviditati, 

 adsignandum , ast et prcccipuk materiarum aliquot , quze in 

 codicibus explanantur, minori cum moribus nostris et genio 

 concordicc, idtribucndum esse, et ratio etexpericntiaadserunt. 



Si enim omne jus ant consensus fecit , aut mcessitas constitute 9 

 aut firmayit consuetude (i): si lex est communis reipublic<s spon- 



(i) Modest, lib. 1. reg. 1. 4o. 



