(9) 



III. Quoniam autem socictas dividitur in domesticam ac 

 publicam, diversa media intendere tenentur homines, ut legitima 

 ratione ipsius scopum attingant; aut potius iisdem mediis duos 

 totius communitatis fines implere valent, nempe regenerare atque 

 tueri alios : quod quidem consequuntur nuptiis , et educatione vel 

 institutione libcrorum. Inde quoque sequitur, statum domesticum 

 neccssarie institutura esse , ut homo hominem conservet, sta- 

 tum vero puhlicum aut politicum, ut augeat iumilias, simul ac 

 rempublicara. 



On ii MI nupliee itaque praecipuum societal is sint fundamcnlnm , 

 omnesque civcs earn tueri tcneanlur, cunctis quodammodo jus- 

 las ineundi nuptias munus imponitur; optimi auctores idem 

 docuerunt : Cum autem, ait Cicero, ad tuendos conservandosque 

 homines , hominem natum esse videamus : consentaneum cst 

 huic naturae, ut sapiens velit gererc et administrare rempu- 

 hlicam; atque ut e natura vivat, uxorem adjungere, et velle 

 ex ca liberos" (3). Leges autem sanciendae sunt, quibus cupi- 

 dines comprimantur , quaeque quasi determinatas civibus ofFe- 

 rant regulas , ut sequitatem colentes, tutius munera privata ac 

 puhlica implcant; obveniunt itaque leges domeslicae seu prwatae, 

 atqne publicae. Inter primas certe matrimonii leges prascipuura, 

 obtinent locum, nam nuptiae, quanquam profluunt e jure natu- 

 rali , et non solum procreationem , at educationem conservatio- 

 nemque liberorum intendunt, in omni regno legibus positivis or- 

 dinatae fuerunt ; et quotidic cum dignitate hominis etiam cou- 

 juognntur oportet. 



IV. Antequam jus positivum exponamus, naturam et ve- 

 luti sanctilatem matrimonii inspicere non inutile erit. Matri- 

 iiiniiiuiii baud dubie jure naturali institutum est : jurisperiu 

 Romani id quidem legibus expressere (4). Conjugum enim vo- 

 luntale et consensu , non concupiscentia nituntur nuptiae; duo 



(5) Cic. de finib. bon. et mal. , lib. 3 , cap. 20. 

 (4) Lib. i , tit. 2, inst. in princ. L. i, 3, ff.de justitia et jure. 



2 



