( >7 ) 



Proponere sibi solebant antiqui patriam omnium civitim com- 

 muneni malrem, cui non tantum rcverentiam debereut , sed cui 

 qusevis alia oflicia prccstarc tcnercntur. Pietalls vocabulo signitica- 

 bant Human i c-a ollicia , quae prajstabant erga Dcos (d) , quos sibi 

 iingcre solebant tamquaiu omnium hominum parentcs. 1'ielas quo- 

 quc dicitur amor naturalis ac reverentia in parentes , libcros et 

 cognates (ib): sed ultimo sensu intclligitur cliam de amore ac 

 revcrehtiA (19) erga patriam. Quare Cicero, de pietate loqucns, 

 alicubi dixit : Qua; cum sit magna in parentibus et propinquis , 

 turn in patrid maxima est." Alio item loco (20), variis sociela- 

 tum gencribus cnumeratis, jSed cum omnia ratione, inquit, ani- 

 moque lustraris , omnium societaturn nulla esl gravior , nulla 

 carior , quam ea quie cum republica est unicuique nostrum. 

 Cari sunt parentes, carl libcri (e) , propinqui, familiares : sed 

 omnes omnium carilatcs patria una complexa est: pro qua quis 

 bonus dubitet mortem oppelere , si ei sit profuturus? (_/) Quo 

 est detestabiJior istorum imrnanitas, qui lacerarunt oniui sce- 

 lere patriam, et in eA funditus delenda occupati et sunt et 

 fuerunt." Aristotelcs etiam civitatis leges et insliluta cnmparat 

 cum orationc patcrna et moribus in familiis privatis (21) , prop- 

 ter generis comnuinitatem et bcneficia." Civitates Grsecre erant 

 quasi persouac morales, ut rccle observat cl. Heerenius (22)- 

 Kt qua; itaque homines sive ad bonum sive ad malum adducaut, 



(18) (lie. l-'itin. I. i. princ. , ulti plura aflert Manut. Idem De Invent, II. -22. 

 < l <. aj. J'ro /disc. c. ij et passim, cont'. Horat. Carni. III. Od. ->i, inde 

 :i v. _>.>, iil.i Li'lla i-i\i!ia vocat Impias ('.aides, llabcbant scil. antiqui cives suos 

 t'ratriim Im-.i. (19) Sown. Scij>. c. 5. (20) De OJfic. I. 17. (21) De 

 Jliirib, X. 10. (22) In opere cui titulus : Ideen iiber die politik , dtn 



> crkehr , untl den hamlet der vornehmsten folker der alteii welt. III. t. 4. 

 i nbth. 9 abschn. p. 256. 



(</) Haec IB Deuni pietas fundamentum est omnium virlutum." Cic. Pro 

 Plttncio c. 12. Kst i>ietas jusliti.i adversum Dcos." Id. DC Nat. D.l.'ti. ci*. II. 61. 



(e) IMut. in pra;c. pol. p. 809, D. <A *'', AA vrf!i' .x HMH <fi.vS. Amo 

 lioeros , i-eil pati-iam meant magis amo. 



(f) Ex quo fit, lit laudandus sit is, qui mortem oppetat pro rop. 



' quoddoccal, cariorem essepatriam nobis, quam nosinet ipsot.'' Cic. De Fin. III. 19. 







