(So ) 



discrepabat, ut recte observat Moutesquivius (25). Nomadicae 

 cnim gentes in civiletu societatem transeuntes, a labore aversse , 

 bello deditee sunt, et forliludinis admiratores ac laudatores diu 

 manent(c), et, sicut Tacitus de priscis Germanise incolis tradit (24), 

 pigrum quin immo iners videtur sudore acquirere , quod possis 

 sanguine parare." Et ita Roman! civitatem condentes, non inilio 

 nyriculturee dediti erant, qua quidem, tcste Cicerone (26), nihil 

 itielius est, uiliil uberius , nihil dulcius est , nihil homine libero 

 dignius. Quamvis euim Romulus agriculturam prorsus non ne- 

 glexerit [d) , Numa tamen primuni populares ad agros colendos 

 adduxisse videtur (26). Romulus enini cum his, qui se ei adjunxe- 

 rant, ipsuinque ducem elegerant, ad civilem vitam transiens, bel- 

 lica suorum studia secutus est, et in viciuarum gentium agros 

 crebro irrupit : unde ad vitam. necessaria rapuit. Et ita conti- 

 nuis istis bellis cum finitimis populis , Romani niagis magisque 

 exercilati sunt, et genio ita indulgentes , omnibus cseteris rebus 

 belli ncgotia prgetulerunt. 



Numa tamen , quique eum secuti sunt reges , magis Romano- 

 rum cullui prospexerunt , eosque ad pacis artes adduxerunt. Quae 

 tamen artes ante Bellum Punicum 11. non magnam vim in ipsani 

 R. P. habuisse videntur. Hse viam tantum muniverunt ad coinmu- 

 tationes , quas postea subiit respublica. Scd primum videamus , 

 quomodo ea setate , de qua uunc ngimus , sese gesserint Romani 

 tamquam cives. Qua de re hoc loco agere , summi est momenti. 

 Ipsius enim reip. couditio rairam vim exercuit in ipsam puero- 

 rum educationem. Hi enim per totam vitam amorem erga rein 

 publicam , et studium in bonum commune conservarunt , quibus 

 a tenera inde infantia imbuti fuerant: et incredibile dictu est 

 quantam efficacitatem in juvenum animos habere debuerint faci- 



(23) Gr. et dec. des Rom. c. i. (24) De Morib. Germ. c. i4. (26) De 

 OJfic. I. 42. (26) Plut. in Numd. 16. p. i. p. 176. 



(c) Ita proprie voce virtus intclligebant Romani fortitudinem , non vero rec- 

 tum Lonumque moraine. 



(d] Teste enim Plinio (H. R. XVIII. 2.) Arvorum sacerdotes instituit. 



