(36)' 



fata vim exercerent. Foeminas contra ad nihil aliud valuisse cre- 

 dere solent homines , quam ad liberos procreandos et negotia do- 

 inestica curanda. Hujus opinionis perversitatem liistoria, et anti- 

 qua et recentior, satis probat. Freminse enim in gcntem permagnam 

 vim exercere solent, et pauca memorabilia exstiterunt, in qui- 

 bus foeminse non aliqua ratione suas egerint partes (g). Cum 

 vero foeminarum conditio fere arctissime conjuncta sit cum libe- 

 rorura conditione; qusedam ad illas, apud Romanos, pertinenlia 

 proponenda mihi duxi. 



Cumque universe aetas, quee proxime Bellum Punicum II ante- 

 cessit, longe cseteris praestiterit ratione vitae domesticse; ita foemi- 

 nce etiam conspicuae fuere morum simplicitate, sed imprimis pie- 

 tate eraa inaritos et liberos summas laudes meruerunt. Accessit 



O 



post Bellum Punicum I iugenii cultus. Licet vero hocce tem- 

 pore mores optimi etiam nunc remanserint, semina futurae cor- 

 ruptelee sparsa sunt. Sed succincte exponamus , qualis fuerit fce- 

 minarum conditio diversis temporibus hujus cetatis. 



Recte observarunt Robertsonus (5a) aliique scriptores , elegan- 

 tiorem sexum negligere et contemnere, uuum ex certis barbariei 

 gentium indiciis esse. Inde ex gradu eestimationis , quo apud gen- 

 tem fosminee habeanlui' , hujus cultus atque liumanitatis gradum 

 statuere licet. Foeminse autem conditio apud Gentem Nomadicam, 

 qualis initio fait Romana, non profecto felix est. Vir in snS. 

 stirpe neminem sibi similem agnoscit, et, ut qui suo jure fruitur, 

 durum in uxorem exercet imperium, eamque pecudis vel servse 

 instar tractare solet. Simulac vero ad aliud vitte genus adsceu- 

 dit, et agriculturae operam dat, adeoque cum aliis hominibus , 

 oequalibus suis, versatur, turn maritus uxorem sibi dulcem vitje 

 sociam animo fingens, earn majori pretio habere solet, in eilque 

 animi dotes expetit (53). Idem apud Romanos obtinuit: et post 



(52) ffistoire de VAmerique, t. i. p. i56. (55) Cf. Millar Distinct of 



JRaiiks in *oc. c. i. et passim. 



(g) Quod tamen de anticjuis magis, quam de recentioribus,populis verum est : 

 cf. Montesquieu, Espr. d-es loix, 1. 7. c. 9. et Meiners, Gesch. des 

 Geschl, t. 2. c. 4. p. ao4 seqq. et c. 6. p. 365 



