(4o ) 



earum, sicut virorum, post mortem solemnis laudatio esset (65) : 

 similemque ob causam antea jam iis concessum fuerat in festis 

 carpento vebi (66). 



Et quis dubitare posset, cum egregie adeo sese haberet vita do 

 mestica, probe iustitutos fuisse pueros , et maximam vim habuisse 

 in eorum animos et exempla et prtecepta matrum, quse quibusvis 

 virtutibus sese commeudabant, sibique amorem atque reverentiam 

 maritorum conciliabant? Ex proestantiA institutionis hujus domes- 

 ticee magna parte causa deducenda est, quod tot tautaque pere- 

 gerint Romani, qu0e iu admiratioueiu nos rapere solcnt. 



Literarum autem conditiouem hacce setale breviter exponere 

 baud parvi momenti existimo, turn quia gentem cognoscere non 

 possumus , nee ejus bistoriam rite tradere sine historic litera- 

 rum , turn quia literae has infiuitam vim in Romanorum mores , 

 et peculiariter in educationem exercuerunt. Hoc enim polissimum 

 nomine a se distiiicti erant , qui apud antiquos literis operam 

 dareut ab bodiernis nostris eruditis, quod illi multo magis publi- 

 cam vitam egerint, et ad civiwn utilitatem vel oblectameutum re- 

 tuleriut qnaecumque seu in pbilosophia, sive in literis excolen- 

 dis profecerint ; bi contra, privati et a rebus publicis semoti , 

 magis humanitatis utililati pi'ospicere studeant. Unde factum est , 

 ut apud autiquos omnes legislatores , et quicumque ad summa in, 

 rep. munera adspirareut , literis et bumanioribus disciplinis eru- 

 diti sint : idque de Romanis politicis inprimis verum esse postea 

 apparebit. 



Romani interim cum iuitio admodum barbari essent , neque ulli 

 magnopere rei , nisi bello atque agriculture dediti , de aliis re- 

 bus ne cogitarunt quidem. Recens condila civitas , continua bella 

 et impedita libertas fecerunt , ut artibus et doctrinis nullam ope- 

 ram dcderint. Post autem quam reges ejecti essent, et majorem 

 libertatem nacti essent , sensim sensimque literarum studia in 

 iis exstitcrunt , imprimis aucto cum aliis gcntibus cultioribus 

 commercio. QuA in causA mirifice iis profuit bellum Tarentinum. 



(<i5) -Liv. V. 5o. Flor. I. 19. (66) Livim \. 25. 



