( 45 ) 



II. 



QILENAM tfUEUlT EDtfCANfcl PUEROS , KdSQtE ttSTI- 



TtfENDl RATIO. 



Antequam ad rem veniamus , diia? diflicultates summovcndie 

 sunt : quarum prima quidem sila cst in ipsa qusestione , qualis 

 a nobilissima facilitate solvendu prodiit, altera in terminorum con- 

 stitutione , quam nobis ipsi posuimuS. Sc. cum cxponendum 

 nobis erit puerorum institutio apud Romanes, difficilius videtur 

 accurate definire hauccc setatem , eamque justis limitibus distin- 

 guere a sequenti relate. Non euim eonstat, ubi dcsierit pucrilia, 

 ubique inceperint adolescentia et juventus. Teftte enim Varrone, 

 liberi sexvis virilis , inde ab rt-tatis anno 17 ad 3o (i), vel ex se- 

 riori Tullii setatum divisione a 17 ad 46 dicebantur adolescentes (2), 

 et teste Marrobio , j> secundum jura publica , quartus-decimus 

 (anuus) in puero dcfiniebatur pubertatis aetas" (3). Cumque 

 discrimen hocce baud levis sit momenti , sed indc in proponendA 

 iustitutionis ratione multa deducenda s'uit, ita eo modo intelli- 

 gendam esse censuimus qurestionem , ac si qusereretur expositio 

 educationis liberorum sexus virilis, eo temporis spatio, quod 

 proxime antecedit setatem virilem. Et ita quidem eo educationis 

 expositiouem perseculi suinus, quo bomines liancce adjinemper- 

 ductam Tulgo preedicare solent, et quo apti erant Romani ad 

 rminera et ofTicia publica exsequenda. 



Altera difficultas in eo sita est, quod cum per majus quam 5oo 

 annorum, spatium, per quod actas haecce fere duravit, educatio 

 non eadem remanserit, sed nuiltas commutationes subierit (ita 

 lit longe distaret institutio , quam acceperint pueri initio aetatis 



(i) Vid. notffi vir. doct. ad C. Nepotcm. in vita Catonis c. i. (2) Gellhis 

 N. A. X. 28. (3) Saturn. VII. 7. 



