( 44 ) 



dibrium (ut ait Tacitus, ann. lib. 10) , an concepto necdum edlto 

 partu, rite nubcret , repudiandi veniam (quam non raro in omni- 

 bus fere rebus ob potentiae metum concedebant) facile obtulerunt; 

 Tiberius Liviae maritus protintis remancipationem cou fecit , omnia- 

 que in Augustum trunstalit jura (56). 



Atlamen Augustus legera adversus divertendi libertatem sanxit, 

 quee inter LL. Papinianas scribitur. Non inutile erit adspeclu , 

 an illee revera fraena irapedimentaque fuerint mali : antequam 

 vero progrediamur ex auctoribus eorumdera temporum quaedam 

 in medium conferre praeplacet, quibus triste malorum spectacu- 

 lum absolvere possimus. Audiamus inprimis Juvenalem , non 

 ycrilalem celantem : 



Cur desiderio Bibulac, inquit, Sertorius ardet? 

 Si verum excutias, fades, non uxor amatur. 

 Tres rugae stibeant, et se cutis arida laxet; 

 , >> Fiant obscuri denies, oculique minoresj 



Collige sarcinulas, dicet libertus, et exij 

 Jam gravis es nobis , ut saepe emungeris ! exi 

 Ocyus , et propera ; sicco venit altera naso. 

 Imperat (ergo) viro: sed mox hoec regna relinquit, 

 Permutatque domes, et flamea content} inde 

 Advolat, et spreti repetit vestigia lecti. 

 Ornatas paulo ante fores, pendentia linquit 

 Vela domus, et adhuc virides in limine ramos. 

 Sic crescit numerus ; sic fiunt octo mariti , 

 Quinque per autumnos : titulo res digna sepulchri." (67) 



Neque haec hyperbolice dicta credideris ; Seneca testatur sua 

 setate , e familia etiam patriciorum feminas non consulum, sed 

 maritorum numero annos suos computare , virisque nubere , ut 

 diverterent , atque divortium conficere, ut denuo nuberent ; nee 

 noTo conjugio satiari , sed adulteria continue accumulare (58). 



(56) Rollin, liist. rom. liv. 5o, 5. (67) Jwenalis, sat. 6. 



(58) Seneca, de beueficiis, lib. 3, cap. 16. Gibbon, hist. rom. chap. 44. 



