(53) 



pro jure belli in servitutem craut dclrusi. His igitur pucrorum 

 institutio mandata est: qui eos vero literarum amore imbuerunt; 

 quod sensini tameii paullatimque tantuin obtinuit. Romani eniin 

 statim post victoriara Tarentinam nondum ad vcrum cultum et 

 pult-bri venustiqne sensum pervcnerunt, sed per totatn fere 

 hancce cetatem literas seryis colendas reliqucrunt, ita ut eacdem 

 ill;i- raagis ornament! causa in pucrorum institutione adhibito? 

 sint , quam quia neccssariae essent aut utilcs saltern. Quamvis 

 Romse non florerent liberalium artium studia , liberorura tamen 

 recte institueudorum imprimis ratio est habita (61). Sed paullo 

 accuratius videamus de inslitutione ista. Eo jam puerum pcrduxi- 

 mus, ut, absoluta educatione domestica , proprie ejus institutio 

 initiuni sumserit. Hie jam excipiamus ilium, et quomodo ad ma- 

 jora et scriora perduceretur , nunc exponamus. 



Prima institutio a foeminis , et praecipue quidcm a malre pro- 

 ceilit: idemque anliquissimis temporibus apud Romauos obti- 

 nuit (62). Quae quidem inslitutio simplicissima fuit , nee ultra 

 rudimeuta artium et literarum tetendit. Prseterea in foro in ta- 

 bernis erat Indus literarius , in quo pueri literarum elcmcula et 

 sermouis sui discebant a magistris, qui exigu4 mercede ad id 

 conduct! fuisse videntur. Istiusmodi autem tabernas Romae ma- 

 ture jam afTuisse (i), patet ex exemplo Virginia; apud Livium (63). 

 Elementis arreptis , pueri audiveruut grammaticos et rhc tores, 

 modo domi , modo in scbolis: quorum illi Gr?ecos optimos quos- 

 que scriptores interpretari et explicare, hi vero eloquentiam do- 

 cere solebant: uncle porro, maturiori aitatc , in pbilosophorum 

 scbolas transibant. Grammatici autem iuitium fere sumebant a 

 poetis, in quibus primum locum dabant Homero, cum quo Me- 

 nandrum, Euripidem, Sophoclem , itcmque historicos Thucy- 



(61) Liv. I. 3g. (62) Nitsch. 1. c. 1. 3. sect. i. 5. (65) III. 44. cf. 

 V. 27 et VI a5. et D. Halic. II. 



(j) Fnlisi i jam tempore Cainilli liberos in scholain inittebaut , atqiie praeficie- 

 hant ina^istros. Pint, m Camilla 10. t. a. p. 55. et Aur. Victor De vir. illustr. 

 so ibitiuc notce. Idem de Etruscis constat. Plut. 11. 38. t. 2. p. g5. 



