(55) 



Initinm quoquc ejus mediocre exstitit : siquidem anliquissimi doc- 

 torum, qui iidem et poetae et oratores , semigraeci erant (Livium 

 et Enuiuiu dico, quos utraque lingua dumi forisque docuisse 

 adnutum est) nihil amplius , quam Graeca interpretabanlur : ac, 

 si quid Latine ipsi composuissent , praelegebant" (68). Et lesta- 

 tur (69) Cratem Mallotem, niissum ad senatum ab Attalo rcgc 

 inter secundum ac tertjuin Bellum Punicum , primuin in urbcra 

 intulisse studiura grammaticae. De rhetorica idem testatur, ajens: 

 Rhetorica quoque apud nos , perinde atque gramraatica , sero 

 recepta est, paullo etiam diillcilius; quippe quani constet non- 

 nnmquaiu t'tiam prohibitam excrceri" (70). Denique verba re- 

 fert Edicti sub C. Fannio Slrabone et M. Valerio Messala Coss. (/) 

 lati , quo pbilosopbi et rhetores Roma arcebantur. Merito igitur 

 inde efficimus, doctores bosce publica quidcm auctoritate noa 

 docuisse (TO), sed perpcrara inde probari dixerim, eos non alluissc 

 ante Bella Punica, cum e contrario conslare videlur, illos Roma? 

 in privatorum eedibus disciplinas , quas modo memoravimus , tra- 

 didisse (n). In doctoribus vero bisce eligendis suromam pudoris 

 et castitatis rationeui babebant Romaiii (71). Prpcterea filiis 

 praeficere solebant paedagogos : licet hi ante captam Tarentum 

 non affuisse videantur (o) : quod norninis ratio a Grseco derivati 

 Satis indicare vidctur. Psdagogus (quasi TTCtiS&y aywyos pueroruni 

 dux ) praecipue earn ob causam liocce nomine siguilicabatur , 

 quia pueros in ludum literarium duceret ac rcduceret, \ictus et 

 araictus rationem baberet, eorumque capsam porlaret : de quo agit 

 Juvenalis (73) , qui cum vocal discipuli custodem (73). Longc au- 



(68) De illustrib. gramm. c. i. (69) L. c. r. 2. (70) De clar. ilict. c. i. 

 (71) Cf. Nitsch. 11. 1. 5. sect. 2. 35. (72) Sat. X. v. n*. seqq. (76) Sat. 

 VII. v. 218. 



([) Qui consules fuere A. U. C. 692 : ergo post Bellum Punicum II. 



(/) Satis iiotum est, decemviros pcenas coustituisse in poe'tas. Montesquieu, 

 Esvr. des Lois, 1. 6. c. i5. 



(it} Teste Dion. Halic. sub Tarqninio Prisco Roma; jam aderant Literatores. 



(o) Ita certe non vocati stint, licet ex loco .M;irrol>ii rtliccrt- jxissnuus, Rnmnnos 

 jam snl) Romiilo hahuissc Magistros, quorum stipeiulia solvebant mouse Mar- 

 tis. Yid. Saturn. I. 12. p, i. p. a56. (cd. Bip.) 



