(56) 



Icm distabat is a prseceptore (74)- Plerumque servi crant iide- 

 lissimi , et literarum atque humanitalis colore quodam tincti. 

 Pueris humanitalis et vitae communis officia naonstare tenebantur, 

 et nonnunaquam prseceptoris munere fungebantnr. Istiusraodi 

 servi summo loco babebantur, ita ut pueri eos vocarent Dominos , 

 ct ipsi pueros liosce appellarent Jilios , in eosque animadvertere 

 liceret (75). 



Quod vero magis, quam coetera omnia, contulisse exislimo ad 

 juvenum aniinos gloria- cupiditale inflammandos, eosque iis rebus 

 instruendos, quibus bancce explore possent, et ad auctoritatem in 

 rep. perveuire, erat peculiaris consuetudo Romanis propria. Scil. 

 cum apud nos majores natu pueros fere remo'vendos consent ab 

 iis negotiis , quorum intelligentia ob imperiliam et annorum im- 

 becillitatem difficilior iis videatur; boc ipso ssepissime aditus ad 

 negotia heecce iis prsccluditur. Homines enim, qui juventutem a 

 rebus publicis semoli peregerint, et quibusvis rebus potius, quam 

 serioribus bisce dedili fuerint, maturiori setate ab iis gerendis et 

 imperitia et laedio caveantur. Romani contra a teneris inde annis 

 filios assuefaciebant rebus quibusvis publicis adesse: ita ut nihil 

 ageretur in rep. , quin eo juvenum animos appellerent , de illo 

 cum iis dissererent. Ingenia ita expoliri volebant non praeceptis 

 e scholis philosophorum baustis , ncque abslracta ratione , sed 

 quam sibi, rerum usu et aliorum exemplis, sapientiam compa- 

 raverant, cam cum liberis communicabant. Indc factum, ut Ro- 

 mani tarn singular! corporis robore, quam auimi fortitudine ac 

 prsesentia conspicui essent (76). Et ita quidem non rudes aut 

 imperil! ad res publicas postea accedebant^ sed diulurnd exerci- 

 talione ad id quasi instructi. Volebanlque Romani , filios non tan- 

 turn magnam multarum rerum peritiam sibi acquirere , sed id age- 

 bant , ut essent oratores verborum actoresque rerum (77). Quo mihi 

 pertinere videtur elegantissimus ille Plinii locus: Erat autem 



(7-1) Vid. Bunuannus ad Quinctil. I. i. p. 16. et Seneca De ird II. 22. ibique 

 Lipsius. (76) Cf. Nitsch. ]. c. 1.5. sect. 2. 55 et 56. cf. Cic. De Amic. c. 20. 

 (76) PolybiusYI. 5o. ("77) Cic. De Orat.lll. i5ct 16. ct. Homer. //iW. IX. v.442. 



