auream (de qua supra vidimus) , si ex iiobiliori essent genie , de- 

 ponebant, et Diis Laribtis suspendcbant (85). A cognatis etamicis, 

 solemui pompa, in forum deduct solebant , ct a prtctore togu virili 

 i. e. pura (</) iuduebantur (84); quoe etiam libera dicta est (85), 

 quia ab hoc inde tcmpore psedagogi rernovebantur, adolescentiura- 

 que vita liberior esse incipiebat, et cum cequalibus versari iis 

 licebat, atqne cum iis ad varii generis exercitationes se applicare. 

 Sed ne vel sic taraen sibimet ipsi commiltebatur juvenis , sed 

 maxiniA diligentiu filios curabant parentes (86) , ne vilia alitinde 

 oontraherent, et ut sese aptos redderent ad oflicium explendum (r). 

 Qui aulera togam virilem sumcbant Tirones dicebantur (87) , et ipse 

 aclns bujus vestis sumendae Tirocinium (88) , eratque arudimenta 

 civilium officiorum"(89) , quod potissimum fiebat Liberalibns (90). 

 Hac aulcm occasione adolescentes non tantum a cognatis , sed 

 eliam a praetore ad virtutem et patrise amorem solebant excitari (91): 

 quod ccrte magnam vim in eorum animos habere debuit. Vitam 

 ita civilem auspicati , forum aUigisse dicebantur (92) et in forum 

 venisse (93) : totaque hujus diei solemnitas , cui fere convivio 

 iinis imponebatur, dicebatur qfficium togae virilis (g4)- Per inte- 

 grum autem anni spatium , intra quod nee causas forenses, neque 

 magislratus , neque militiam attingebant, in conspectu civium 



(83) Pers. Sat. V. v. 5i. (84) Cf. Cantelius De Rep. Rom. p. 56 1. 



(85) Ovid. Trist. IV. El. 10. v. 28. cf. Fast. III. v. 771 - 777. (86) Nitscli. 

 11. 58. (87) Plin. H. N. VIII. 48. (88) Suet. Cajo c. 10. (89) Id. 

 in Tiber, c. 8. (90) Ovid. Fast. HI. v. 771 secjq. ; ubi caussas hujtis^insti- 

 tuti reddit. (91) Kitsch. 1. c. 07. (92) Cic. ad Fam. V. 8. XV. 16. 

 (g5) XIII. 10. (g4) Plin. Epist. I. 9. 



(</) Ideo sic dicta, quia ex lana alba, sive pura,et sine alio colore admixta erat : 

 heec omnibus civibus communis erat. ct. Catull. 68. i5. 



(r) Minim forte videri posset, me hie nullam mentionem fecisse Horatii verbo- 

 rum {A. P. v. 161 et 162) de juvemnn occupationibus post remotum ciistodem, 

 sed equidem dixerim , majorem hanccc liccntiam juvenibus conccssam magis 

 pcrtinuisse ad Horatii ffivum, quam ad aetatem, de qua mine agimus. Similiter iis, 

 qux cecinit Terent. (dndr. I. i v. 28 seqq. ) , nullam fidem habendam esse exis- 

 timavi, quippe quse magispertiucrcnt ad adolcscentiam Graxam, qtiam Romanam 

 tempore Terentii. 



