versabantur, ut modeslia, exercilalionc ludoquc campeslri apud 

 cives gratiam inircnt (95): et durante bocce tcmpore, ob modcs- 

 tiam, brachium toga continere oportebat (96). Sed cum blc exerci- 

 tationum militarium mentionern fecimus , paullo accuratius de iis 

 vidcre lubct. Nam, tesle Polybio (97): Ayo/V '6vruv , ^/' c<Jy 

 ffCO^STCtl TTQhlTS'JfACt 7TCIV , Ti?? TTpOQ TOW? TTQhSfMOUG KV^pSlOtC; , K%1 

 T? 7T^5<; 0"^5? CWTUV 0{40yOl'ct$. Cum enim duo sunt , quibus 

 x omnis respublica aervalur, in Jiosles fortiludo et domi concordia," 

 atque cum de postrcmo bocce, superior! paragrapbo , jam vidi- 

 mus; brcvilcr dc priori agamus , qua in causi Romanorum studia 

 oplime apparent; omnium enim inslar bellum cxistimabant : quo 

 rcspicit Virgil ius bisce vcrsibus : 



Excudent alii spirantia mollius aera : 



Credo equidem, vivos ducent de marmore vultus; 



Orabunt causas melius, coelique meatus 



Describent radio , et surge/itia sidera dicent : 



Tu regere imperio populos, Romane , memento; 



)> line tibi erunt artes ; pacistjue imponere rnorem , 



Parcere subjectis , et debellare superlos (98). 



Ut vero aliis bominibus imperarent, fortiludine et aliis vir- 

 (ulibus mililaribus cteteris proestare debebant. Eo autem perve- 

 nicbaiit assidua cxcrcitatioue, inde a primis pueritise annis sus- 

 ccpla , ct per totam vitam continuala ; ila ut , teste Plutarcho , 

 M. 11 ins, cum jam seuex esset, quotidie iu campum Martium sese 

 conferret, et Pompejus, retatis annum agens quinquagcsimum 

 nonum , non abstinuerit a certaminibus cum juvenibus , atquc 

 armatus et equo insidens jacula emiserit. Exercitia autem mi- 

 litaria erant vel oneris, vel operis, vel armorum (j). Onera mili- 

 tum majnra fueruntquam quis credere facile possit (99). Ferebant 



(9.')) "N ill. oranino Cicero pro Coelio c. 5. (96) Cic. 11. i. Seneca Controv, 6. 

 .(97) L. VI. (98) /Eneid. VI. v. 84;. seqq. (99) Virg. Georg. III. v. 346 seqq. 



(s) Ah ipsis exercitiis exercitus dictiis est , qnia exercitando.fa melior. Varro 

 de L. L IV. iG. et 1. i. I. ff. De testam. milit. 



