(64) 



virtutibus civilibus pollere, quse civitatem Romanam ad tan turn 

 fastigium adduxerunt. Et cum proposito uberius, alio loco, de 

 rep. ilia disserui , de virtutibus istis civilibus, deque modo , quo 

 cxcitabantur , longius agere supervacaneum existimo. 



Huic conditioni cousentanea fuit ratio pcenarum apud juven- 

 tutern Romanam observatarum. Nam licet patres jus puniendi 

 Jilios habuerint nullis fere limitibus coarctatum (it) , ne vel sic 

 tamen illo jure abutebantur. Sed prouli reip. ratio postulat, de- 

 decus maxima erat poena, atque bac nulla graviorerat, et quodvis 

 potius pati volebant juvenes, quam in civium conspectu dedecore 

 affici (i3a). Praemia contra militaria simplicissima erant et ple- 

 rumque exigui p'retii , qualia fuere varia genera coronarum , 

 quibus ornari solebant, qui in bello de patria meruissent (i33). 

 Nam ubi prcelinm aliquod conimissum erat, ac juvenes aliqiii for- 

 titer se gesserant , i mp era tor , advocate in concionem exercitu , 

 productis prope se iis, quorum prse caeteris virtus insignis fuerat, 

 primum quideni singulos illorum laudabat ob fortitudinem , et si 

 quid aliud in eorum vita fuerit , quod commemorari cum ipsorum 

 laude posset: deinde ei, qui hostem vulneraverat, hastam donabat; 

 qui prostraverat et spolia detraxerat, pediti phialam, equiti vero 

 pbaleras. Quoties urbs capta erat , aurea corond ornabat eos , qui 

 primi muros conscendissent: similiter eos, qui vel cives vel socios 

 propugnaverint et servaverint, donis insigniebat dux: et qui servati 

 fuerant , servatoreni suum coronare solebant i atque adeo per o ni- 

 ne m vitam is , qui servatus erat, ilium pro parente colebat, om- 

 iiiaque ei praestare tenebatur , quae filius patri (i34). 



(i32) Cf. Montesquieu, Espr. des Lois, 1. 6. c. 12. (i53) De iisvid.Nieu- 

 poort 11. sect. 5. c. 5. u. p. 4o4 seqq. (i5i) Polyb. VI. 3;. 



(u) Cujus rei (praeter Bruti cxemplum, de quo vid. imprimis Pint, in vita 

 .Poplicolae 6. t. i. p. 246. ed. m.)> exempla quffidam apud scriptores occur- 

 runt. Ita Manlius Consul filiuni, quod contra edictura, quamvis prospere, pug- 

 navcrat, securi percussit. Liv. Vlll. 7. Flor. I. i4. 2. Aur. Viet. .De Firib. Id. c. 

 28. 4. Eosque Jilios nomiumquam rus relcgasse, patet ex eodem Manlii exemplo 

 T.iv. VII. A. Viet. c. 28. i. Alia nuilta exempla affcrre posseni, scd nimis cog- 

 nita sunt , quam in diutius illis inhcereamus. 



