(-84) 



Ira pure et eleganter loqui didiceriiit. Quod sane magno eloquentiee 

 eraolumento accidit. Nam magni interest, quos quisque audiat 

 quotidie domi , quibuscum loquatur a puero , queraadvuodum 

 patres , paedagogi, matres etiam loquantur (5g). Multi Grammatici 

 et Rlietores , quos recenset Suetonius (40) , celebritalem nacti 

 sunt, et Literarum studium adeo increvit, ut pretia graramaticoruni 

 ir? " .isa , eorumque mercedes permagnee fuerint. Gratia autera 

 ciifraque artis adeo increvit, ut ne clarissimi quidera viri absti- 

 nuerint, quominus et ipsi aliquid de ea scriberent : utque tem- 

 poribus quibusdam supra xx celebres scholte fuisse in urbe Ira- 

 dantur (4 1 )' Magnoque studio hominibus injecto, niagna etiain 

 professorum ac doctorum profluxit copia , adeoque floruit, ut 

 nonnulli ex infimA fortuna in ordinem senatorium atque ad sum- 

 mos honores processerint (42). Illi autem grammatici non literarum 

 initia docebant , aut syntaxeos , quse dicitur , disciplinam (hoc 

 enim ad gramraatistas pertinebat), sed per omnes elegantiorum 

 literarum partes libere Tagabantur, et cum publice discipulis suis 

 scriptores iuterpretabantur , turn privatim eos doctissimis com- 

 mentariis illustrabant, atque vera a falsis discernebant. Inde 

 sponte patet, istiusmodi scholas maximam vim in linguee purita- 

 tem atque elegantiam habuisse, et totam hancce magis magisque 

 ad Grsecorum exemplum informatam esse : quorum scripta Ro- 

 mauis adeo placebaut, ut nemo fere cultior iis non operam daret. 

 Tandem apud Romanes illud obtinuit, ut studium pure, apte et 

 suaviter dicendi novum quasi colorem sermoni conciliaverit, quo 

 reliqui Latini, Romse non degentes, deslituti esseut, quod urbani- 

 tatem vocarunt: cujus vocis eadem apud Romauos vis fuit, quam 

 apud Grsecos Atticismi (45)- 



Eodem tempore Romse exstiterunt Poetse , quorum ope lingute 

 non parum excoli solent et locupletari. Nam etiamsi sub finem 

 primae setatis poe'sis meliore jam loco haberi coepta sit , neque 



(3g) Id. 11. c. 58. et D<> Oral. III. 12. (4o) Vid. 11. c. 2 ct 3. ct De Clar. 

 Rhet. iuit. (4i) Id. De III. Gramm. c. 3. (^2) Id. De Clar, Rhet. c. i. 

 p. 97-4. ed. Oudendorp, (43) Cf. Cic. De Oral. III. 2. 



