(97) 



debebat. Ergo Crassus, eloquentiura juris pcritissimus ex jure ci- 

 vili tantum assumcbat, quantum esset oratori satis: jurisperilorum 

 cloqucutissimus , Scsevola, ex cloquenlid ilia bausit , quibus jus 

 civile facile posset tueri (3g). Uncle satis palet , quam arete utrae- 

 que inter se conncxte fuerint. Ita Cicero eliam in libris DC Oralore 

 prolixe de juris scienlid disputat (4<>), ct expresse dicit: nemo 

 sludet eloquentiae nostrorum bomimnn, nisi ut in causis atque 

 in foro eluceat" (4 1 )* "~ Tantoque bonore Ciceronis sefate erant 

 lurccc studia, ut nemo fere laudis cupidus adolcscens non sibi 

 ad diccndum studio omni enitendum pularet. Erant autem huic 

 studio maxima proposita prcemia , vcl ad gratiam, vel ad opes (f), 

 vcl ad dignitates" (42). 



Quod ad genera eloquentipe atlinet, bsecce ad tria referri oplime 

 possunt: qua? suramo oratori omnia erant conjungenda, ut ea conjun- 

 git Crassus (45). Judicabant enim niliil cssc tarn potens, tamque 

 mngnificum , quam populi molus, judicum religiones , Senatus 

 gravilalem , unius oralione posse converti", et statui posse or a- 

 torem ilium, qui in jure aut in judiciis possit , aul apud popu- 

 /urn, aut in Senatu (g~) copiose loqui" (44)- Adcraut igilur tria 

 genera eloquentiae. Erat enim vel judiciaria, vel concionaria, quae 

 conslabat suasionihus ct dissuasionibus , vel senaloria. Quje singula 

 genera singulis meditationibus ct excrcitationibus indigebant, si 

 uni alterive sc dicasset orator: scd uti modo dixi , pulcberrimum 

 erat tria heecce genera simul tenerc. 



Quod si quis forte miretur , in tind civitale tot tamque egregias 



(.19) Cic. Unit. o. 58. - 4o. De Oral. I. 56. (4o) Vid. Crassus ot Anio- 

 nius an ml C^ic. DcOrat.l. 87 -46, 5o seuu. (4i) Id. 11. II. i5. (4a) ILiiL 

 I. 4. (43) Ibid. 1. 8. (44) Ibid. c. IT. 



(_/") Cato sibi acqnisivit cloquentiam, putans essc instrtimcntum ncccssan'um 

 ad pulclira et jnagna homini, qui obscure ct rerootus a rebus ptiblicis vivere 

 vellcf. Plut. in Caton. Maj. i. t. 5. p. 2t6. 



(g) LuuJinu conjuuctioneui memorat Crassus loqucns dc orationibus judi- 

 cioruniy concionum , senatus." De Orat. I. 16. Et Philosoplu'a Epicuri, inquit 



SH. 111. 17.) nos avocat a rostris , a judiciis, a curid" ct similia loca De Orat. 

 IL ^3. De Ofi. 1. 87. 



i3 



