(00) 



Numerum vero rerum oratori addiscendarum satis magnum 

 esse , patct ex enumeratione , quam earum facit Cicero (/*). Vult 

 enim ut legal poetas (5o) , cognoscat liistoriam (5i) , ut omnium 

 bonarum artiura auctorum scripta non tanlum ei nola sint, sed 

 ut etiam ea- pervolutet , exercitalionis causa laudct , viluperet, 

 interpretetur , corrigat, refellat , ut perdiscat jus civile (5a) , cog- 

 noscat leges , percipiat omnem antiquitatera , senatorum consue- 

 tudincm , discipliuam reipublicoe , jura sociorum , foedera pactio- 

 nis , causam imperil (53) : quibus rebus adjungit philosophise 

 cognitioTiem (54): et ut verbo absolvam , Cicero oratorem suum 

 volebat , virum TTOA/T/xov , de quo ita Quinctilianus (55): vir ille 

 vere civilis, et publicarum, privatarumque rerum administra- 

 lioni accomodalus , qui regere consiliis urbes, t'undare legibus, 

 emendare judiciis possit , non alius est profecto , quam orator." 

 lllumque cum Crasso (56) dicimus, auctorem publici cousilii , 

 et regendte civitatis ducem , 0t senlentioe atque eloquentioe 

 principcm in scnatu , in populo , in causis publicis" (5y). 



De juvenum ergo institutione , qui ad tarn egregium munus et 

 tarn difficile sese peritos reddere studerent, accuratius videamus. 

 Juvenis ille, qui foro et eloquentioe parabatur, imbutus jam 

 domesticd disciplina, refertus honestis studiis , deducebatur a 

 patre, vel a propinquis, ad eum oratorem, qui principem locum 

 in civitate tcnebat. If tine sectari, hunc persequi, hujus omnibus 

 dictionibus intcresse, sive in judiciis, sive in coucionibus assues- 

 cebat, ita ut altercationes quoque excipere , et jurgiis interesse, 

 atque, sic dixerim, pugnare in prselio disceret. Magnus ex hoc 



(5o) LI. 1. 16. (5i) Cf. Qninctil. J. O. XII. 4. (62) Cf. id. 11. c. 5. et 

 Cic. De Orat. I. 56, 07, 38, 4i et 4a. (53) Cic. De Oral. I. 34. cf. c. ji. 

 (iil Id. Ibid. I. 18 et passim. (55) In procem. (56) De Orat. III. 17. 



(07) Cf. omnino Cic. pro Sextio c. 45 et 46. Eadem ratioue Graeci vocabant 

 , qui latiiiis Oratores Gell. N. A. III. i5. 



(/i) Hand dilfiteor, non omnibus, quoe Cicero in libris suis rhetoricis oratori 

 disccuda propouit, operam dcdisse jtivenes: sed constat tainen, futures oratores 

 ad multas uiagnasque res sese applicasse. 



