et declamabant (55) , eaque docebant, quse porro eo refevri solent, 

 de quibus uberius disserit Quinctilianus (54). Caeterum eorum dis- 

 ciplinee multa inerant vitiosa , vel in iis quae docebant (55) , vel 

 in ipsa institutionc (5G) : et nierito Quinctilianus reprehendit pne- 

 ceptorem quendam, qui dicebat, se praecepta quidem ignorare, sed 

 nihilominus tamen tu tradere solitura esse (5y). In alios ctiam 

 invehitur, qui utilitatem artis declamandi negarent (58). Et 

 merito segre ferre videtur idem, quod magistri per tarn longum tem- 

 poris spa tin m retinerent pueros (5g) , et quod serius ita rhetoribus 

 traderentur, quam deberet (Go). Queritur etiam quod tarn breve 

 temptis studiis et exercitationibus superesset. Quantulum enira 

 studiis inpartiniur? inquit. Alias horas vanus salutandi labor, 

 alias datur fabulis otiuiu, alias spectacula, alias convivia tra- 

 hunt; adjice tot genera ludendi (61), et insanara corporis 

 curam. Trabat inde peregrinatio , rura , calculorum anxiae soli- 

 citudines , multse causee libidinum , et vinum , et flagitiosus 

 omni genere voluptatum animus. Ne ea quidem tempora ido- 

 nea, quse supersunt" (62). 



Csetera denique studia et exercitationes , quibus infirmabatur 

 antea juvenilis eetas, nunc vel omittebantur, Tel uegligenter 

 peragebantur. At nos juvenes fuimus quidem in castris, inquit 

 Plinius ; sed cum suspecta virtus, inertia in pretio, cum duci- 

 bus auctoritas uulla, nulla militibus verecnndia, nusquam im- 

 perium , nusquam obsequium, omnia soluta , turbata , atque 

 etiam in contrarium versa, postremo obliviscenda magis, quam. 

 tenenda. I idem prospexitnus curiam , sed curiam trepidam et 

 elinguem; cum dicere , quod velles periculosnm : qiiod nolles, 

 miserum esset. Quid tune disci potuit? quid didicisse juvit? 

 cum senatus aut ad otium sumtnutn, aut ad suramum nefas 



(53) Ibid. I. 2. p. 28. (54) II. 4. p. i56 et ify. (55) Vid. I. 4vp. 4 7 . 

 etc.5. P . 5s. (56) 1. 8. p. 98. (67) II. ji.p. i65. (58) II. 11. p. i65, 

 166 ct 167. (5g) XII. 11. p. 1109 et 1110. (60) II. i'. p. 126, 127 et 128. 

 (61) Vid. Ovid. Pont. IV. 2. Juv. Sat. IX. v. 126. cf. Pli. IX. 6. (62) J. O, 

 XII. 11. p. mo et 1111. 



