T H E O L G I C A. 29 



civitas muneja, privati res suas committunt, ipsi 

 adco hostes ei fidem habent. Cum omnia bene- 

 ficia accepta grato animo referat , plurima benefi- 

 cia experitur , omnes quaerunt ejus amicitiam , ip 

 sum inimicum habere metuunt. Justus demum 

 particeps esse potcst pulcerrimac illius maximae- 

 que virtu t is , artis rcgtae, per quam scilicet homi- 

 nes ad civitatem regundam idonei sunt. Idem etiam 

 evitat poenas a Deo constitutas, quibus legum di- 

 vinarum violatores puniantur; et solus Deorum 

 favore beneficiisque fruitur, et ab iis admonetur 

 de optima res omnes agendi ratione (i). 



Ea igitur, quae fiunt per tres has virtutes, 

 sum K&toY.q.'yaQa , et qui ea facit , o xuhoxyyMs 9 

 hie demum felix est. Nam qui non est aya$o$ 

 jcxi xakoq ad aliquid, et tamen speciem prae se 

 fert, quasi hoc sit, simulac ad agendum veuerit, 

 apparet qualis est, et incidit in summum dedecus 

 et damnum : ut aptus ad aliquid esse videaris , id 

 agendum , ut apt us ad id sis (2). Si autem non 

 sis xoit.CKCf.yMi; , nee ipse efficere aliquid. poteris, 

 nee alii tibi quidquam praestare velint: nam id, 

 quod inutile est, contemnitur et abjicitur, etiamsi 

 sit carissimum; ipsos adeo Deos si tibi propitios 

 esse velis , eos colere debes ; iis , a quibus coli ipse 



ve- 



(1) Cf. Mem. IV. c. 4. $. l4-ig; c. a. . It ; c. 3. 5. 17. I. 

 c. i. $. 9. III. c. g. . i5. 



(2) Afcm. IT. c. 6. $. Sy. sqq. I. c. 7. 



