3 o COMMENTATIO 



velis et utilitatem percipere, ipse primus utilem te 

 praestare debes (i). 



Omnino igitur ad xtoK$yu6luv tcndendum est, 

 ut sisfetix: nam ab hac percipiuntur ptyisou &QI- 

 teioii KOU f$Qvoii , maximae et utilitates et vofaptafes. 

 Haec enim sola est, qua quis potest corporis ani- 

 mique ratione bene se habere, res domesticas bene 

 administrare, bonos consequi amicos, inimicossuos 

 superare, sibiipse, amicis civitatique prodesse; hie 

 vivitseipso contentus , aliorum sibilaudes, Deorum 

 favorem conciliat, et post mortem memoriam sui 

 apud omnes relinquit (2). 



Ad hanc autem x&toxcf,yaQla,v unice ducit sapicn- 

 fta, (ro(p!& sive <ra$poffijvii 9 quae est cognitio TUV 

 xotboxqiyuQuv. Haec omnino est necessaria : nam , 

 si quis non noverit ra %xhMpyaQa 9 ea facere non 

 poterit , et si tamen aggrediatur , ab iis aberra- 

 bit (3). Eadem tamen sufficit omnino, et effi- 

 cietsponte, ut quis ipsi convenienter agat: M nam, 

 inquit, omnes existimo ea agere, quae sibi ma- 

 xime prodesse censent (4). " Videmus sane , 



So- 



(1) Cf. Lib. IV. c. i. 1. c. 2. . 55. II. c. i. . 20, 28. 



(2) IV. c. 5. . 10 ; III. c. 6. . 2 ; IV. c. t. . 2 ; I. c. 2. 

 .48, G4 ; II. c. i. . 19 , 33 ; IV. c. 2. . 11. c. 3, . 17. 



(3) Hinc palet luculenter, %u,XQy,of,yy,%ct, non esse hones~ 

 to, : nam haec qui facere vult, facere , per naturae hu- 

 manae ratioriem , poterit. Sapientiam item alio loco posi- 

 tam esse dicit Iv r$ 7rpQ<r%W TO?*; wQshovfft, Mem. IV. 

 c. 5. f. 6. 



(4) III. c. 9. , 4, 



