THKOLOGICA. 33 



xime usus adaptatam esse dicit : id autem ex eo probat, 

 non, quod haec apta sit ad excitandas et exercen- 

 das hominis facultates spirituals , sed quod homo 

 ex ea majorem et utilitatem et voluptatem percipiat, 

 quam ullum aliud animal (i). Maxima universe 

 cernitar singulorum hominum diversitas in ratione, 

 qua rerum naturam contemplantur. Pythagoraei, 

 verbi causa, rerum naturam contemplabantur , ut 

 universum quoddam , cnjus panes harmonice con- 

 spirent, unde lyra iis erat mundi symbolum. Em- 

 pedocles, attendens ad pugnam, quae in mundo 

 observatur , hunc habebat ab Inimicitia efFectum , 

 mali sedem, exilium spiritiuim , qui a Deo desci- 

 verant. Nos Christiani mundum contempk- 

 mur , ut divinitatis theatrum , homini datum , ut 

 ejus ope facultates spirituals exerceat. Socrates 

 etiam priva sua ratione mundum contemplatur : 

 nempe attendit semper ad id, quam apte ad homi* 

 nis voluptatem utilitatemquc scnsualcm sit compo- 

 situs. In homine, ut verbo dicam , praecipuam 

 habet partem sensualem , quum pars hominis su* 

 blimior inservire tantum debeat ad illius commo- 

 dum provehendum. Porro matrimonium existimat 

 initum liberorum procreandorum causa ; societa- 

 tem civilem initam , ut singuli se ab aliorum inju- 

 riis eo melius tueantur (2). Quann pretii sit bo* 



nus 



(O Cf. Mem. IV. c.3. $. 10. coll. I. c. 4. $. ii-i5. 

 (a) Mem. II. c. * $. 4. II. c. i. (. i4. coll, c. 3. . a, 

 CRAT. C 



