64 COMMENTATIO 



ex animo addictum fuisse vulgaribus antiquitatis 

 opinionibus de divinatione , ita ut non solum oracu- 

 lis aliisque divinandi generibus uteretur , sed pe- 

 culiari quoque ratione Deos sibi per daemonium 

 consilia dare existimaret. In quo si quis velit su- 

 perstitionem ejus observare , et inde opportunita- 

 tem sumere, qua in Socratem invehatur, facile 

 id ei largimur. Socrates superstitiosus erat , et 

 adhaerebat patrio Deorum cultui , ut deinde magis 

 etiam videbimus : non autem doctrina est, in qua 

 cernitur Socratis praestantia; ipse profitetur, se 

 non esse magnopere sapientem , nee ullum sibi esse in- 

 ventum sapiens , ex animo suo natum. Si quis vi- 

 rum rite aestimare velit , respiciat ejus vitam , ani- 

 mum ejus , ad virtutem et religionem informatum ; 

 valebat sensu morali et religiose , et sensum hunc 

 religiosum imprimis prae se fert haec de divinatione 

 opinio. Nam fides divinationi habita duabus re- 

 bus se commendat , quas in omnibus illi errori 

 addictis, sed speciatim in Socrate non possumus 

 non laudare. Proficiscitur enim ex animo et inti- 

 me sentiente, homines 'quacumque in re indigere 

 auxilio divino, et plane Deorum sapientiae be- 

 nignitatique confidente : omnes , qui divinationi 

 operam dant , eo ipso patefaciunt , se haec duo , 

 et humanam indigentiam et Deorum vim benigni- 

 tatemque , persentire. Quod imprimis in Socrate 

 nostro animadvertimus ; nam hie divinationi non 

 operam dabat , ut vanae cuidam curiositati satis- 



fa- 



