THEOLOGICA. 65 



faceret, nee est inter cos, qui hominis naturam 

 quam maxime possunt deprimunt. Contra alte 

 sentiebat de hominis ingenio , hoc etiam uti jube- 

 bat semper quam maxime; imo illicitum habebat, 

 ad Deos recurrere , ubi ratio nostra nobis sufficere 

 possit. Sed simul penitus sentiebat, multa esse, 

 ad quae ipsi non sufficiamus; saepe fieri, ut majore 

 quadam quam ea , qua homines gaudent , sapien- 

 tia hominibus opus sit ; et omnibus iis , qui hoc 

 sentiebant , suadebat divinationi operam dare (i). 

 Simul quoque, quod rite observat Xenophon(2), 

 non usus fuisset divinatione, nee Deortim consi- 

 liis semper obtemperasset , nisi sibi persuasum ha- 

 buisset , Deos et posse et velle hominibus consu- 

 lere. 



Talem animi sensum non possumus non in So- 

 crate diligere, sed prave est directus. Erravit in 

 eo Socrates, quod, quum ihtelligeret , multa 

 Deum sibi reservasse, non intelligent , Deum nihil 

 nos celare , quod scire nostra intersit. Deus enim 

 eo ipso, quod ilia sibi reservat, ostendit se velle, 

 ut homines fidente animo ea sibi committant ; nori 

 ut haec oraculis et divinationibus a se percon- 

 tentur. 



5.4. 



(1) Cf. Mem. IV. c. 7. . lo. 



(2) Cf. Mem. I. c.i. $.5. 



GRAT. E 



