76 COMMENTATIO 



in Socrate cfFectum quoque non affuisse. Porro 

 eandem videbat in omni rerum natura manifestatam 

 sapientiam et benign! tatem , eosdem fines, ad quos 

 omnia tendercnt. Observabat ubique eandem jus- 

 titiam , qua fieret , ut per omnem terrarum orbem 

 eaedem leges divinae ratae haberentur, et boni 

 praemiis ornarentur , pravi poenis afficerentur. 

 Haec omnia certe ducunt ad agnoscendum unum 

 Deum. 



Simul tamen constat, Socratem Deos patrios 

 religiose coluisse (i); omnes cultus public! partes 

 accurate peragebat , sacrificia , preces , divinationes. 

 Eumque haec ex toto animo et non simulata pietate 

 fecisse , non invidiae tantum detestandae causa , 

 declarat tota ejus indoles ; nam is, qui ne mortis 

 quideni periculo se absterreri sinebat ab eo , quod 

 rectum bonumque existimabat, certe nullo modo 

 permoveri potuit, ut Deos coleret , quos non esse 

 sibi persuasum haberet , et sic summo Numini cul- 

 tus debiti partem detraheret. Praeterea , ut mox 

 videbimus , non unum omnibus Deo cultum esse 

 praestandum dicebat, sed variis varium, pro diver- 

 sis civitatum legibus. E quibus probabile fit, 

 Socratem phi res esse Deos credidisse. 



At vero cur Socrates, quum imam vim divi- 

 nam , omnia agentem , ubique efficacem , agnosceret 

 et persentiret, non item agnovit unam pcrsonam 



Di- 



(i) Cf, Mem. I. c. l. 2. 



