ioo COMMENTATIO 



tern his obtemperandum esse diceret , sponte liquet. 

 Nam si Deus postulare aliquid dicitur ab homini- 

 bus , turn sponte homines sibi essejus existimant , 

 iis expletis , praemia postulandi a Deo ; aliter id 

 fieri nequit , simul ac Deus proponitur legislator , 

 etiam a parte hominum praemia postulantur (i). 

 Hoc idem in Socrate luculenter cernimus: hie 

 Deum hommibus praemia dare existimabat , si leges 

 divinas implerent, sin minus, poenas immittere. 



Talis igitur est conjunctio inter homines et De- 

 um, ex mente Socratis, ut Deus officia prae- 

 scribat, homines iis perfungantur et , iis perfuncti, 

 praemia a Deo accipiant. Talis conjunctio dici 

 legalis potest. In hac Deus non habetur is (2), 

 qui ignorantibus beneficia dare incipiat , ingratis 

 perseveret." Proponitur quidem Deus ut poten- 

 tissimus , sed tarn en humano regi similis videtur, 

 qui, eodem cum hominibus gradu constitutus , 

 ab his poscit officia quaedam , et iis , qui haec 



ob- 



(i) Hoc non leracre dictum esse , patet ex exemplo 

 Judaeorum, inter quos vulgares certe homines puta- 

 hant , si hi ? utpote Legern divinam ohservantibus , jus esse in 

 beiiuficia Dei , ita ut. existiraarent, Deo non iicere , reli- 

 qnas gentes , legem nou ohservantcs , regni divini parti- 

 cipes reddere , ita enitn sua laedi jura; Romano Ga- 

 tholicorum, qui mercri coelestem heatitatem operihus 

 JJegi divinae consenlaneis voiehant 5 omnium deuique 

 eorum , qui Enaugelimn lege aliqua , nut ofliciorum doc- 

 triua , divinitus data coutineri arhitranlur ; Kantii 

 tiliorumque philosophorunj. 



(a) Verba sunt Senecne, de Benef. VII. 3i. 



