32 OVER HET STELSEL 



aan welke niets hatelijker was dan het denkbeeld van onder- 

 drukking. 



Om zich tegen deze zooveel mogelijk te beveiligen, verbonden 

 dezelve zich onderling, hoewel slechts voor eenen bepaalden 

 tijd (waarin deze vereenigingen dan ook van de later ontstane 

 gemeenten verschilden), ja vatteden, wat meer is, meermalen 

 de wapenen op ('). 



Dusdanige stoutheid werd geboren uit het besef van magt door 

 handel verkregen. 



Onder deze vermogende stedelingen moest schielijk, ja schie- 

 lijker meestal dan elders, het verlangen naar staatkundige vrij- 

 heid ontstaan. 



De koophandel alzoo, door de welvaart en de magt, welk hij 

 den burger aanschafte, door de naauwe vereeniging en betrek- 

 kingen, welke hij daarstelde, door den geest van vrijheid en 

 onafhankelijkheid eindelijk, welke hij voedde, maakte reeds 

 vroeg den vlaamschen stedeling rijp voor de groote omwenteling 

 door middel der oprigting van gemeenten teweeg gebragt, hij 

 was eene zich wijd uitstrekkende, vele hulpmiddelen in zich 

 bevattende oorzaak, welke tot het stelsel van gemeenten geleid 

 heeft. 



II. Van de kruistogten. 



Oefende de handel, reeds van den oudsten tijd in Vlaanderen 

 bloeijende, zijnen weldadigen invloed uit, vormde hij, gelijk 



(') Meyeri , Annale.s Flandrice , ad annum 1081. 



