34 OVER HET STELSEL 



In het vaderland teruggekeerd, trachtte men die volken te eve- 

 naren, welke men het meest bewonderd, het meest om hunne 

 vrijheid en geluk benijd had. 



Ik verbeeld mij, dat dit alzoo, met betrekking tot de kruis- 

 vaarders, zich moet hebben toegedragen. 



Verrukt door al de pracht welke zij in Konstantinopolen aan- 

 schouwd hadden ('), opgetogen voor de diepe kennis en geleerd- 

 heid, gelijk ook de fijne beschaving der Oosterlingen ( J ), stelden 

 zij zich den Griek en Arabier tot voorbeeld, en poogden zich in 

 vele opzigten naar denzelven te vormen. 



Italic, hetwelk als verzamelplaats der kruisvaarders door deze 

 gedurig bezocht moest worden, werd derzelver leermeesteresse 

 in de zaak der vrijheid. 



Eerder dan elders had de vrijheid wederom haar hoofd ver- 

 heven in dit schoonste der landen. 



Aan de Po en Arno, aan de Middelandsche en Adriatische 

 zeeen, bestonden reeds voor den aanvang der kruistogten vrije 

 steden, welke door eigene magistraten bestuurd wordende, door 

 de willekeur des adels niet meer gedrukt werden ( 3 ). 



(') Men zie de verwondering der kruisvaarders op het zien van het prachtige 

 Konstantinopolen , bij Godefroid de Ville - Hardouin , Histoire de la conquete de 

 Constantinopole , pag. 49, beschreven. 



( a ) Dat in dien tijd het oosten het westen verre in beschaving, handel en kunstvlijt 

 overtrof , is eene zaak te algemeen bekend , dan dat wij dezelve behoeven te sta ven door 

 voorbeelden en daadzaken aantehalen uit die schrijvers, welke eene vergelijking 

 tusschen beide werelddeelen daarstelden. Het is genoeg te verwijzen tot den beroemden 

 lleeren , in zijne Ferhandeling over de gevolgen der kruistogten. Leeuwarden, 1823. 



( 3 ) In de niet door de Longobarden bemagligde steden, en zoodauige waren er 



