DER GEMEENTEN. 35 



Dit had, bij Teiligheid van bezittingen, nijverheid doen ont- 

 staan, van welke nijverheid wederom welvaart het gevolg was 

 geweest ('). 



Zoo vond do kruisvaarder bij zijne komst in Italic rijke en 

 vrije steden, en leerde eenen burgerstand kennen fier op zijne 

 onafhankelijkheid. 



Gewis dit moest indruk op hen maken, vooral op den burger 

 van andere landen, nog beroofd van staatkundige zelfsstandig- 

 heid. 



Tot de zijnen wedergekeerd, werd die indruk door handels- 

 betrekkingen en onderlinge gesprekken levendig gehouden ('). 



Men I ia,i kit- naar dezelfde vruchten, welke andere smaakten! 

 En alzoo gebeurde het weldra, dat men op het voetspoor van 

 den vreemdeling vereenigingen aanging onder den naam van 

 gemeenschappen (communice), en derzelver wettig verklaring, 

 hetzij van den vorst kocht, hetzij door geweld van wapenen 

 verwierf( 3 ). 



verscheidene , daar de Longobarden slechts het Exarchaat Teroverd hadden , was 

 reeds lang voor de kruistogtcn een burgerstand aanwezig , cr bestond een stedelijk 

 bestuur. ( Muratori, Dissertat. 28, Opp. If, pag. 29. ) 



('} Simonde de Sisraondi , Histoire des republiques italicnnes du moyen Age , torn. I, 

 pag. 409. 



() lleeren , in zijne Verhandeling orer de kruistogten , pag. 6 , zegt van de kruisyaar- 

 ders : uKeerden de heerscharen al weder tcrug, zij waren ecbter niet nicer dezelfde. 

 Hun horizon had zich verwijcl ; zij hadden veel gezien, veel geleerd , en in Tele 

 opzigten ondervonden , dat allcs dnar op verrc nn niet zoo was als ten hunnent , enz... 

 Al waren het slechts lontere vertellingen, welke zij medebragten , verrijkten zij niet 

 reeds danrdoor den kring der dcnkbeelden hunner landslieden? n 



( ') Wij gelooven ook met den beer llaepsaet, Hist, des b'tats e/c., 160, dat dejon- 



