DER GEMEENTEN. 37 



heen, durfdcn dc burgers van verscheidene steden, welker hceren 

 zij waren, meer onderncmen. 



Do afwezigheid der landheeren, bezig met den Saraceen te 

 bestrijden, moedigde den stedeling niet minder aan. Men was 

 stouter tegen de dienaars des meesters, dan dat men tegen dezen 

 zelven had durven zijn('). 



De onkunde daarenboven, de ongeschiktheid dikwijls van 

 hen, aan welke de edelen bij him vertrek naar het Heilige Land 

 het bestuur hunner goederen hadden toevertrouwd, hebben ook 

 kunnen bijdragen tot het oprigten van gemeenten, en het meer 

 en meer toenemen in aantal van dezelve. 



Uit dit alles geloven wij dan ook met grond te kunnen be- 

 sluiten, dat de kruistogten eene der oorzaken geweest zijn, welke 

 tot het stelsel van gemeenten in Vlaanderen gevoerd hebben. 



En deze onze bewering rust geenszins alleen op gissing van 

 hetgeen naar onze meening alzoo heeft moeten gebeuren, of 

 voorgevallen is, maar zij rust tevens op datgene, hetwelk ons 

 nil de geschiedenis van Vlaanderen bekend is. 



Wij weten immers uit dezelve dat in de XII de eeuw, vooral 

 onder de regering van Dirk en Philip van der Elsass, de meeste 

 steden het gemeenteregt verkregen. 



Die XII de eeuw was het regte tijdperk der kruistogten, in 

 hetwelk de geestdrift, om het heilige graf tegen den Muzelman 

 te beschermen, bij aanhoudenheid nation en volken beroerde, 



(') Heeren, F"erhandeling over de getolgen der kruitloyten. Leeuwarden , 1823, 

 pag. 232. 



