38 OVER HET STELSEL 



geheele benden derzelve op de been bragt en Europa deed 

 doorreizen, ora in A.zie gekomen hun graf te vinden, of wel, 

 na eenigen tijd in dit werelddeel vertoefd te hebben, naar den 

 dierbaren geboortengrond weder te keeren. 



Welk gewigtig deel de graven van Vlaanderen aan den hei- 

 ligen oorlog in de XII de eeuw genoraen hebben, is bekend. 



Robert was de eerste derzelve, welke in 1097 zich naar Syrieii 

 begaf, en in 1 100 naar Vlaanderen terugkeerde ('). Dirk van der 

 Elsass deed veelmalen aan het hoofd van aanzienlijke krijgs- 

 benden den togt derwaarts ( 2 ), terwijl ook zijn zoon Philips, 

 aan de regering gekomen zijnde, den Saraceen hielp bestrij- 

 den ( 3 ). 



Juist in den tijd dus, dat de bewoners van Vlaanderen ge- 

 wapend de Staten van Europa doorreisden, om zich naar het 

 Oosten te begeven, of uit hetzelve terugtekeeren, juist in het 

 tijdperk, gedurende hetwelk zij bij aanhoudenheid Italic be- 

 zochten, en naauwe betrekkingen met deszelfs burgers aange- 

 knoopt hadden, dat de meeste Vlaamsche edelen van hunne 

 heerlijke goederen afwezig waren, zien wij in die landstreek 

 de meeste gemeenten haren oorsprong nemen. 



Moet men alzoo niet uit dit alles met grond besluiten, dat de 

 kruistogten eene der oorzaken geweest zijn, welke tot het stelsel 

 van gemeenten heeft gevoerd? 



(') Rerum Belgicarum Annales Auberti Miraei. Bruxellis , 1624, pag. 661, 663. 

 (") Miracus,!. l.,pag. 7S2. 

 ( 3 ) Mirasus, 1. 1., pag. 760. 



