DER GEMEENTEN. 43 



IV. Van het belong der vorsten. 



Het belang der vorsten speelde ook eenen hoofdrol in de 

 daarstelling der gemeenten. 



Het was eene andere oorzaak, welke niet minder bijbragt tot 

 het vormen van het stelsel van dezelve. 



In Frankrijk gelijk ook in Ylaanderen, hetwelk een leen was 

 van dit rijk, werd alles naar onderlinge overeenkomst en verdrag 

 geregeld en gewijzigd. 



De voornaamste eigenschap der leenregering was de verplig- 

 ting tot de krijgsdienst. Doch verre dat bij vaste wetten de lang- 

 durigheid der dienstbetooning de hoegrootheid derzelve ware 

 bepaald geworden, zoo waren het in tegendeel verdragen, welke 

 men nicest raadplegen, of ook wel, bij gebrek derzelve, ge- 

 woonten, wilde men hierover oordeelen. 



Niet alleen de leenheeren met hunne vasallen hadden hunne 

 onderlinge verpligtingen, maar ook de vasallen met hunne ge- 

 lijken en achter-vasallen. 



Overschrede nu, naar het denkbeeld van den vasal, de vorst 

 als opperleenheer de grenzen des verdrags, zoo rekende ook 

 deze zich niet nicer aan hetzelve gebonden. 



Weinig was dus slechts noodig om alle ondergeschiktheid en 

 gehoorzaamheid aan den vorst te doen opzeggen, en hem te 

 versteken van hulp en bijstand in den krijg. 



En kwamen de vasallen tot dit uiterste, gelijk dit maar al te 

 dikwijls voorviel, rukten zij den band, welke hen aan den vorst 

 als opperleenheer verbond, aan stukken, dan beroofden zij de- 



