v. 



44 OVER HET STELSEL 



zen tevens van het grootste gedeelte zijner gewapende onder- 

 danen. 



Men kende immers in dien tijd slechts eene van graad tot 

 graad onmiddelijke gehoorzaamheid. De grootere vasallen waren 

 dezelve aan den vorst, de geringere of achter- vasallen aau de 

 grootere verschuldigd, zoo dat eens de keten aan den voet des 

 troons gebroken zijnde, alle de overige het lot volgden van 

 diegene, aan wie zij onmiddelijk onderworpen waren ('). 



Hoezeer hierdoor het oppergezag der vorsten in deszelfs grond- 

 vesteii werd aangetast en ondermijnd, behoeft geen betoog. 



Geen wonder dan ook dat de vorsten naar de gelegenheid 

 uitzagen hun verzwakt vermogen op nieuw te versterken, door 

 het aan hunne krijgsdienst en gebied ontrukt gedeelte des volks 

 weder aan zich te verbinden, en den adel in hetzelve eene ge- 

 wapende magt tegenstellen, in staat denzelven te bedwingen. 

 En welke gelegenheid kan schooner zijn dan die, welke door 

 de opkomst der steden hun werd aangeboden? 



Wij zien dan ook reeds vroeg de burgerijen door de vorsten 

 te wapen geroepen, en als een krachtig middel gebezigd tot 

 schraging van hun gezag. 



Daar echter in den aanvang de burgers slechts op bevel der 

 heeren, en onder derzelver leiding alleen ten krijg trokken, zoo 

 moesten de vorsten zich tot deze wenden, wilden zij den bij- 

 stand der stedelingen verwerven ( 3 ). Derzelver belang vorderde 



(') Moreau, Discours sur I'histoire de France, Paris, 1783, torn. XV, pag. 83 en 

 volg. Meyer , Esprit , etc., des Institutions judiciaires , torn. IV, pag. 31 . 

 ( 2 ) Ordericus Vitalis , bij Bouquet , 1. 1., torn. XII, pag. 705 en 723. 



