48 OVER HET STELSEL 



DERDE HOOFDDEEL. 



OVER DE VOORNAAMSTE CKVOLGEN TAN HET STELSEL VAN GEMEEIVTEN IN HET 

 GRAAFSCHAP VLAANDEREN. 



ONMIDDELIJKE en schoone vrucht van het stelsel van gemeenten 

 was bevordering van persoonlijke vrijheid. 



Want ofschoon reeds voor de oprigting der gemeenten door 

 de vorsten of heeren aan verscheidene dorpen of ook wel steden 

 brieven van vrijheid waren vergund geworden, bij welke der- 

 zelver inwoners van slaafsche dienst bevrijd werden('), ofschoon 

 de kruistogten ook medewerkten tot het in vrijheid stellen van 

 velen( 2 ), zoo was echter de daarstelling van gemeenten een 



(') Dewez , Histoire generale de la Belgique, ed. ann. 1826, torn. Ill , pag. 37 en 

 Tolg., en Robertson, Inleiding, etc., torn. II, pag. 86. 



( a ) Wij gelooven echter , ten opzigte der kruistogten, dat men dwaalt, door aan 

 deze eenen te grooten invloed op het afschaffen der lijfeigenschap toetekennen. Het 

 was slechts langzamerhand , en langs verschillende wegen , en trapsgewijze , dat dit 

 geschiedde. De boerenopstand in de meeste landen van het westelijk Europa , lang 

 na de kruistogten , bewijst genoegzaam, dat zelfs in dien tijd nog dtiizenden onder 

 het slavenjuk zuchtten. 



