DER GEMEENTEN. 49 



nieuwe weg, langs welken de slaaf gelegenheid bekwam zijne 

 vrijheid tc verwerven. 



Immers in de meeste charters van gemeenten werd uitdruk- 

 kelijk bepaald, dat elke slaaf, wanneer hij zich gedurende eenen 

 zekeren tijd, meest jaar en dag, binnen de muren der stad 

 zoude hebben opgehouden, zonder ontdekt of opgeeischt te zijn, 

 de vrijheid zoude genieten ('). 



Dat velen aan zulk eene uitnoodiging gehoor gaven, is lig- 

 telijk te begrijpen, daar de keuze tusschen slavernij en vrijheid 

 den mensch nooit moeijelijk viel. 



De gemeenten ontrukten dus eene groote menigte slaven aan 

 de vernederende dienstbaarheid , waarin zij verkeerden; zij 

 stichtten altaren voor de vrijheid in hun midden, en verza- 

 melden rondom dezelve van alle wegen de onderdrukten. 



De heeren zagen door het groot verlies, hetwelk zij hierdoor 

 leden, zich genoodzaakt het lot hunner lijfeigenen te verbeteren, 

 of toetelaten, dat deze zelve hunne betrekkingen ten hunnen 

 opzigte veranderden. Want wilden zij niet, dat hunne landen 

 onbebouwd en woest bleven liggen, zoo moesten zij zorg dra- 

 gen, dat de bebouwers dezelve niet verlieten, en daarom door 

 het beloven van voordeelen dezelve aan zich trachten te ver- 

 binden. Zoo schonken verscheidene heeren zelve aan hunue 



( l ) Ditjtf* tuyli bezaten de meeste gemeenten, zoowel in Duitschland , Frankrijk, 

 als de Nederlnnden. Zie Sanderus, Flandria illuxtrata , torn. II, pag. 409; Mieris , 

 Charterboek, ens. , torn. I , pag. 222 en pag. 285 , 547. Zie vooral ook over dit jut 

 aiyli, Zeitschrift fur geschichtliche Rcchtsicisscnschafi von Sarigny , Eichhorn and 

 Gdtehen , HI , pag. 211. 



Tom, X. 7 



