54 OVER HET STELSEL 



en wreck ten, indien men voldoening weigerde, het door dezen 

 geledene onregt('). 



Indien de eene burger zich door den anderen, hetzij door 

 woorden, hetzij door daden beleedigd achte, stond het hem 

 niet vrij zich zelver voldoening te verschaffen, maar hij moest 

 eene klagt hierover inleveren bij den magistraat ( 3 ). 



Elk lid der gemeente zag zich ook bevrijd van eenen twee- 

 strijd aantegaan ter zijner regtvaardiging of zich aan de vuur- 

 of waterproef te onderwerpen ( 3 ). 



Elk mogt vrijelijk over zijne goederen beschikken, indien hij 

 geene erfgenamen had ( 4 ). 



Met zijnen hals (niet meer gelijk dikwijls te voren door het 

 betalen eener geldsom) boette de moordenaar zijn misdrijf. 

 Ook werden andere misdaden naar evenredigheid gestraft ( 5 ). 



Door zoodanige en meer dergelijke verordeningen, in de char- 

 ters van gemeenten voorkomende, werd veiligheidvoortgebragt, 

 eertijds bijna nergens te vinden. 



Het versterken daarenboven der steden, het wapenen der 



(j) Si quis extraneus aliquem burgensium S. Audomari aggressus fuerit , et ei con- 



tumeliam vel injuriam irrogaverit , vel violenter ei sua abslulerit , et cum infra 



triduum ad satisfactionem venire contemserit aut neglexerit , ipsi communiter injuriam 

 fratris sui in eo vendicabunt. (Zie Miraeus, Opp. diplom. , torn, IV, pag. 195 ) 



( 2 ) Zie charter van Aire , art. 2 en 3, bij d'Achery, 1. 1. , torn. Ill , pag. SS3. 



( 3 ) Charter van Geertbergen , bij Miraeus , Opp. diplom., torn. I, pag. 291. Item 

 nemo cogatur inire duellum vel subire judicium ignis et aquas. 



(^) Si quis fuerit absque nerede libertatem habet erogandi sua et hereditatem suam 

 tarn ecclesiis quam pauperibus in eleemosynam. (Miraaus, ibidem.) 



( 5 ) Si quis aliquem occiderit vel membris truncaverit , caput pro capite , membrum 

 pro membra , nisi se defendendo hoc fecerit. (Ibidem.) 



