62 OVER MET STELSEL 



Pal stond dan elk, en waakte voor zijne regten met gevaar 

 dikwijls van leven en bezittingen. 



Wil men hiervan een bewijs? 



Ik noem Peter Coninck van Brugge, en deze naam zal ons 

 aan de vrijheidszucht van den Vlaamschen burger herinneren, 

 die den Franschen invloed tegenging, ja de magt van den ko- 

 ning van Frankrijk Philips IV trotseerde, toen deze door ver- 

 raad de dwingelandij wilde invoeren ('). 



Bij het aanwakkeren van vrijheidszucht voegde zich het ver- 

 krijgen van meerdere kennis, en het toenemen in beschaving. 



Door het stelsel van gemeenten was aan de wetenschappen 

 eene veilige schuilplaats aangeboden, in welke deze de grootc 

 ramp van hare geheele vernietiging, in den tijd van aanhoudende 

 vete en krijg, nog gelukkig ontvlugtten. Want op dat de men- 

 schelijke geest zich tot de hoogte der wetenschappen verheffe, 

 is het noodig dat hi] niet geschokt worde, door aanhoudende 

 vrees voor het verlies der dierbaarste zaken. 



Want gedurig blootgesteld, gelijk voor de oprigting der ge- 

 meenten zelfs de weinige aanwezig zijnde vrije lieden waren, 

 om van have en goed, ja vrijheid beroofd te worden, hoe kon 

 de mensch in zulk eenen staat van beroering en onrust zijn 

 verstand in stille afzondering scherpen tot de beoefening der 

 wetenschappen ? 



Alle deszelfs zorg werd vereischt tot afkeering van het drei- 



(') Zie Monachus Gandensis anonymus ( hij schreef in het begin der XIV de eeuw 

 de gebeurtenissen zijns tijds) ed. a Carolo Fred. Aug, Hartman , index scholar urn,, in 

 ffamburgensium gymnasia habendarum. Hamburg!, 1831 , pag. 6,8, 16. 



