72 OVER HET STELSEL 



Uit datgene , hetwelk wij naar ons vermogen over de gevolgen 

 van het stelsel van gemeenten hebben aangevoerd, heeft men 

 kunnen opmaken, dat wij onder dezelve ook de vermeerdering 

 van het vermogen der vorsten, zoo wel als de fnuiking van 

 het onmatige gezag der edelen begrepen ; echter willen wij 

 thans hiervan nog eens meer opzettelijk, hoewel kortelijk han- 

 delen. 



De grond- of landheeren , gelijk wij op eene andere plaats 

 breeder hebben aangetoond, trokken vele voordeelen uit den 

 vernederenden toestand, in welken het grootste gedeelte des 

 volks verkeerde. 



Niet alleen moesten de slaven hun onderscheiden land- en 

 huisdienstenbewijzen, maar ook schattingen opbrengen, welker 

 hoegrootheid gewoonlijk aan de willekeur der heeren overge- 

 laten was. 



De burgers der steden, aan welke charters van vrijheid waren 

 toegestaan, zagen zich wel in eenen beteren toestand geplaatst, 

 dan de lijfeigenen. Echter was meestal de magt der heeren, ook 

 ten hunnen opzigte nog zeer uitgebreid gebleven, daar zij het 

 regts- en stedelijk bestuur hadden blijvenbewaren, of wel den 

 grootsten invloed op hetzelve uitoefenden ('), terwijl zij ook 

 onderstand in geld en krijgslieden van dezelve genoten. 



(i) Zoo oefenden , bij voorbeeld, oudtijds de burggraven van Veurne eene uitge- 

 strekte magt uit onder de burgers der stad. Jura dabant civibus , zegt Sanderus , 

 Flandr. illustr., torn. II, pag. 48 , senatum formabant , multas ex crimine pro ar- 

 bitratu suo remittebant. De stad echter tot gemeente verheven zijnde , zoo bleef aan 

 de burggraven niets dan een schijn van magt over. 



