DER GEMEENTEN. 73 



Door hct stelsel van gemeenten nu ging het gczag uit hunnc 

 handen, grootendeels in die van anderen over ('). 



Het waren de vorsten, welke van dit alles de schoonste vruch- 

 ifii inoogsten. Eertijds door den adel in hunne magt beperkt , 

 daar zij wegens den te ontvangenen onderstand van krijgslieden 

 en geld van dezen afhingen, afgescheiden van het grootste ge- 

 deelte hunner onderdanen, welke volgenshet leenstelsel onraid- 

 deiijk aan hunne landheeren gehoorzaamden , zagen zij thans, 

 door het outstaan van een nieuw soort van vasallen, hun geheel 

 toegedaan, hun vermogen versterkt en vermeerderd. 



Want de gemeenten als personen beschouwd moesten bijna 

 dezelfde diensten aan den vorst bewijzen , als de vasal aan zijnen 

 Heer, terwijl zij ook bijna dezelfde regten bezaten. 



Zij zweerden getrouwheid en gehoorzaamheid aan den vorst , 

 beloofden hem bijstand in den oorlog , ja vervulden de meeste 

 pligten der vasallen. 



Hoezeer hierdoor kracht werd bijgezet aan het bestuur der vor- 

 sten, hoezeer zij zich in staat gevoelden door deze aangroeijing 

 hunner magt den adel te beteugelen, zal elk gewis inzien. 



Want niet alleen, dat de vorsten een groot getal van gewa- 

 pende onderdanen aan de edelen ontrukten, maar zij voerden 

 ook dezelve tegen hunne oude meesters aan, en bezigden hen 

 als een middel ter vernedering van deze. 



() Eenige heeren, beseflende dat zij de stichting van geraeenten niet konden 

 tegengaan , hodden de wijsheid het voorbeeld te volgcn, hetwelk de vorst hun gegeven 

 bad. Zij vcrkochtcn ook de charters van gemeenten voor geld en bedongen zich zoo 

 vele voordeclen mogelijk in dezelve. Met deze was het dus nog het beste gesteld. 



Tom. X. 10 



