(45) 



quia fallet. Rursus si reperiat aliquera , qui aurichalcutn se putet ven- 

 dere, cum sit illud aurum ; aut plumbum, cum sit argentum : tacebit- 

 iie , ut id parvo emat , an indicabit , ut magno ? Stultum plane videtur 

 inalle magno. Unde intelligi volebat, et eum qui it Justus ac bonus, 

 stultum esse, et eum, qui sapiens, malum. Et tamen sine pernicie fieri 

 posse , ut sint homines paupertate contenti. Transcendebat ergo ad 

 majora, in quibus nemo posset sine periculo vitae Justus esse. 

 Dicebat enim: Nempe justitia est, hominem non occidere, alienum 

 prorsus non attingere. Quid ergo Justus faciet, si forte naufragium fe- 

 cerit, et aliquis imbecillior viribus tabulam ceperit? nonne ilium tabula 

 deturbabit, ut ipse conscendat, eaque nix us evadat; niaxime cum sit 

 iiullus medio mari testis? Si sapiens est, faciet: ipsi enim pereundum 

 est, ni fecerit. Si autem mori maluerit, quam manus inferre alteri, jam 

 Justus ille, sed stultus est, qui vitae suae non parcat, dum parcit alienee. 

 Item, si acie suorum fusa , hostes insequi coeperint, et Justus ille nactus 

 fuerit aliquem saucium equo insidentem, eine parcel, ut ipse occidatur, 

 an dejiciet ex equo , ut ipse possit hostem effugere ? Quod si fecerit sa- 

 piens, sed idem mains; si non fecerit, Justus, sed idem stultus sit 

 necesse est (1). Ita ergo justitiam cum in duas paries divisisset , 

 alterant civilem esse dicens , alteram naturalem , (nos jus gentium et 

 privation diximus) utramque subvertit} quod ilia civilis , sapientia 

 sit quidem , sed justitia non sit ; naturalis autem ilia, justitia sit 

 quidem, sed non sit sapientia" (2). 



(i) Illis exemplis addi potest aliud ex Cicerone de Fiu'ib. II, 18. D Si scieris, inquit 

 Carneades , Aspidem occulte latere uspiam, et velle aliquem imprudenlem super eam assidere., 

 cujiis mors tibi einolu men turn factura sit; improbe feceris, nisi monucris, ne assideat: sed 

 impune tamen : scisse enim te quU coargaere possit" ? Ad hanc quoijtte dispulntionis par tern 

 pertinere videtur Ulud Carneadis dictum, quod idem prod it Cicero ad Alt. VIII, a. Bene 

 eveniat! inquit Carneades, spurce; sed tamen prudentius, quam Lucius noster et Patro; qui 

 cum omnia ad se referant , nee quidquam alterius caussa fieri putent, et cum ea re bonuni 

 viriiin oportere esse dicant , lie malum haheat , non quo id natura rectum sit , non rntelli- 

 gunt, se de callido honiine loqui, non de bouo viro." 



(a) Divin. Instil. V, 17. Hausit autem h.i-c Lactantius ex Ciceroais de Republ. libra III. 

 Canf. iii. an Epit. Divin. Instit. cap. 56. Ceienim de iisdem oinnino rebus Stoici ipsi inter se 

 dissentire solebant, teite Cicerone de OfFic. Ill, la et a4. 



7 



